INGLIZ VA O'ZBEK TILIDAGI NASRDA IJTIMOIY E'TIBORSIZLIK IFODASINING O'XSHASH VA FARQLI JIHATLARI
Keywords:
Kalit so'zlar: qiyosiy adabiyotshunoslik, tipologik qiyos, ijtimoiy e'tiborsizlik, Stiven King, Nazar Eshonqul, Amerika adabiyoti, o'zbek adabiyoti, tan olish, jamoaAbstract
Annotatsiya. Maqolada ingliz tilida ijod qilgan amerikalik yozuvchi Stiven Kingning Carrie ("Kerri", 1974) va It ("U", 1986) romanlari hamda o'zbek yozuvchisi Nazar Eshonqulning "Maymun yetaklagan odam" hikoyasi va "Qo'l" qissasida ijtimoiy e'tiborsizlik ifodasining o'xshash va farqli jihatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Ijtimoiy e'tiborsizlik jamoaning o'zi ko'rib turgan a'zosining iztirobini tan olmasligi va unga javob bermasligi sifatida ta'riflanadi. Tadqiqotda V.M. Jirmunskiy asoslagan qiyosiy-tipologik metoddan foydalanilgan. Tahlil natijasida besh o'xshash jihat aniqlangan: qurbonning ko'zga tashlanib turib tan olinmasligi, institutsional e'tiborning g'amxo'rlik emas, tekshiruv va muhokama shaklida kechikib kelishi, fantastik unsurning ochib beruvchi vazifasi, qarshi arxivni chetdagi shaxs yuritishi va e'tiborsiz qolgan zararning yakka holatdan kengroq ko'lamda qaytishi. Shuningdek, besh farqli jihat ham ko'rsatilgan: e'tiborsizlik shakli, qurbon obrazi, muassasalarning faolligi, fantastik unsurning qaytish tarzi va yechim shakli. Muallif bu farqlar G'arb individualizmi va Sharq jamoaviyligi o'rtasidagi an'anaviy qarama-qarshilikni murakkablashtirishini asoslaydi.
