,,OZBEK MILLIY ATLASLARI TARIXI VA BUGUNGI KUNDA TUTGAN OʻRNI."

Authors

  • Mardayeva Goʻzal Bozorovna. Author

Keywords:

Tayanch soʻzlar: Xon-atlas, abrbandchilik, Margʻilon ipakchiligi, qoʻl dastgohi, shoyi, naqsh, oʻzbek milliy matolari., Ключевые слова: Хан-атлас, абрбанд, маргиланский шелк, ручной ткацкий станок, шойи, орнамент, узбекские национальные ткани., Keywords: Khan-atlas, abrband, Margilan silk, handloom, shoyi, ornament, Uzbek national fabrics.

Abstract

Ushbu maqolada oʻzbek milliy hunarmandchiligining gultoji hisoblangan atlas matosining tarixiy rivojlanish bosqichlari, turlari va tayyorlanish texnologiyasi yoritilgan. Tadqiqot davomida atlasning tarkibi, rangi hamda naqshlarining (xon-atlas, qora atlas, namozshomgul va b.) oʻziga xos semantik xususiyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, Margʻilon ipakchilik maktabida saqlanib qolingan anʼanaviy abrbandchilik sanʼati va qadimiy qoʻl dastgohlarining ishlash prinsiplari xususida maʼlumotlar keltirilgan.

В данной статье рассматриваются исторические этапы развития, виды и технология изготовления ткани атлас, являющейся венцом узбекского национального ремесленничества. В ходе исследования проанализированы особенности состава, цветовой гаммы и семантики узоров различных видов атласа (хан-атлас, черный атлас, намозшомгуль и др.). Также представлены сведения о традиционном искусстве «абрбанд» и принципах работы старинных деревянных ткацких станков, сохранившихся в маргиланской школе шелководства.

 This article examines the historical development stages, varieties, and manufacturing technology of Atlas fabric, which is considered the pinnacle of Uzbek national craftsmanship. The study analyzes the unique composition, color palette, and semantic characteristics of various Atlas patterns (Khan-atlas, black atlas, namozshomgul, etc.). Furthermore, it provides detailed information on the traditional "abrband" (ikat) tie-dye technique and the operational principles of ancient handlooms preserved in the Margilan silk-weaving school.

References

Published

2026-11-07