OQOVA SUVLARINI TOZALASH INSHOOTLARINING SHLAMLARIDAN RUX VA QIMMATBAHO METALLARNI AJRATIB OLISHNING SAMARALI TEXNOLOGIYASINI ISHLAB CHIQISH
Keywords:
oqova suv, shlam, rux, qimmatbaho metallar, metallni qayta tiklash, ikkilamchi xomashyo, gidrometallurgiya, lixiviatsiya, sorbsiya, selektiv ajratish, resurslarni qayta ishlash.Abstract
Mazkur maqolada oqova suvlarini tozalash inshootlarida hosil
bo‘ladigan shlamlardan rux va qimmatbaho metall komponentlarini qayta
tiklash imkoniyatlari tahlil qilingan. Oqova suvlarni tozalash jarayonida hosil
bo‘ladigan shlam tarkibida organik moddalar, mineral birikmalar hamda turli
metall elementlari to‘planishi mumkin. An’anaviy yondashuvda bunday
shlamlar chiqindi sifatida ko‘rilib, ularni saqlash yoki utilizatsiya qilishga
e’tibor qaratiladi. Zamonaviy resurslarni qayta tiklash konsepsiyasida esa
shlam tarkibidagi foydali komponentlardan ikkilamchi xomashyo sifatida
foydalanish imkoniyati ko‘rib chiqilmoqda.Tadqiqotning asosiy maqsadi
shlam tarkibidagi ruxni boshqa metall komponentlaridan ajratish va mavjud
bo‘lishi mumkin bo‘lgan qimmatbaho metallarni konsentrlashga yo‘naltirilgan
texnologik yondashuvni ishlab chiqishdan iborat. Taklif etilayotgan
texnologiyada shlamni dastlabki tayyorlash, tarkibini analitik aniqlash, metall
komponentlarini eritmaga o‘tkazish, selektiv ajratish va hosil bo‘lgan
mahsulotlarni qayta ishlash bosqichlari nazarda tutiladi. Mazkur yondashuvdan
foydalanish orqali chiqindilar hajmini kamaytirish, foydali metall
