STALIN DAVRIDAGI DEPORTATSIYALARNING DEMOGRAFIK VA IJTIMOIY OQIBATLARI: INSON YO‘QOTISHLARI, MADANIY MEROS VA TARIXIY XOTIRA
Keywords:
Kalit so‘zlar: Stalin davri, deportatsiya, demografik yo‘qotishlar, ortiqcha o‘lim, tug‘ilish tanqisligi, qrim tatarlar, O‘zbekiston SSR, madaniy meros, tarixiy xotira, maxsus ko‘chmanchilar.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada Stalin davrida Sovet Ittifoqida amalga oshirilgan ommaviy deportatsiyalarning demografik, ijtimoiy va madaniy oqibatlari tarixiy manbalar hamda ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda majburiy ko‘chirish natijasida yuzaga kelgan ortiqcha o‘limlar, tug‘ilish ko‘rsatkichlarining pasayishi, oilaviy aloqalarning buzilishi, an’anaviy yashash muhitining yo‘qolishi va milliy madaniyatni saqlash muammolari yoritiladi. Qrim tatarlarining 1944-yildagi deportatsiyasi asosiy misol sifatida tanlanib, ushbu jarayonning O‘zbekiston SSRdagi demografik va ijtimoiy oqibatlariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, deportatsiya qilingan xalqlarning tarixiy xotirasi, avlodlararo xotira uzatilishi va ona yurt tushunchasining shakllanishi ko‘rib chiqiladi. Maqolada demografik yo‘qotishlarni hisoblashda aholi ro‘yxatlari, arxiv statistikasi va demografik qayta tiklash usullarining imkoniyatlari hamda cheklovlari muhokama qilinadi.
