O‘ZBEK VA G‘ARB ADABIYOTIDA MODERNIZM UNSURLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Modernizm, G‘arb adabiyoti, O‘zbek adabiyoti, ong oqimi, psixologizm, ekzistensializm, jadid adabiyoti, milliy uyg‘onish, badiiy tafakkur, inson ichki olami., Keywords: Modernism, Western literature, Uzbek literature, stream of consciousness, psychologism, existentialism, Jadid literature, national awakening, artistic thinking, human inner world., Ключевые слова: Модернизм, западная литература, узбекская литература, поток сознания, психологизм, экзистенциализм, джадидская литература, национальное возрождение, художественное мышление, внутренний мир человека.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbek va G‘arb adabiyotida modernizm unsurlari qisqacha tahlil qilinadi. Modernizm XIX asr oxiri va XX asr boshlaridagi ijtimoiy hamda ma’naviy inqirozlar natijasida shakllangan bo‘lib, unda insonning ichki dunyosi, ong oqimi, psixologik kechinmalar va ekzistensial muammolar asosiy o‘ringa chiqadi. G‘arb adabiyotida bu xususiyatlar James Joyce, Virginia Woolf, Franz Kafka va William Faulkner ijodida yaqqol namoyon bo‘ladi. O‘zbek adabiyotida esa modernistik unsurlar jadid adabiyoti vakillari Abdulla Qodiriy, Abdulhamid Cho‘lpon va Abdurauf Fitrat asarlarida aks etgan. Maqolada har ikki adabiy an’anada inson ichki olamini yoritish asosiy yo‘nalish ekani ta’kidlanadi.
Abstract: This article briefly analyzes modernism in Western and Uzbek literature, focusing on its emergence in the late 19th and early 20th centuries. It highlights key modernist features such as stream of consciousness, fragmentation, psychological depth, and existential themes in Western literature through the works of James Joyce, Virginia Woolf, Franz Kafka, and William Faulkner. The study also examines Uzbek literature, where modernist elements appear within the Jadid movement in the works of Abdulla Qodiriy, Abdulhamid Cho‘lpon, and Abdurauf Fitrat. The article concludes that both traditions focus on exploring the inner world of human consciousness, despite cultural differences.
Аннотация: В статье кратко рассматриваются элементы модернизма в западной и узбекской литературе, возникшие в конце XIX — начале XX века. Подчеркиваются такие черты, как поток сознания, фрагментарность, психологизм и экзистенциальные мотивы в произведениях Джеймса Джойса, Вирджинии Вулф, Франца Кафки и Уильяма Фолкнера. Также анализируется узбекская литература джадидского периода в творчестве Абдуллы Кадыри, Абдулхамида Чулпана и Абдурауфа Фитрата. Делается вывод, что обе традиции объединяет интерес к внутреннему миру человека.