JANUBIY O‘ZBEKISTON QISHLOQ XO‘JALIGI YERLARIDAN FOYDALANISHNING HUDUDIY JIHATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Janubiy O‘zbekiston, Qashqadaryo viloyati, Surxondaryo viloyati, qishloq xo‘jaligi yerlari, yer fondi, hududiy tashkil etish, yer resurslari, sug‘oriladigan yerlar, ekin maydonlari, yaylovlar, pichanzorlar, bog‘dorchilik, agroiqlimiy resurslar, yerlardan foydalanish samaradorligi, qishloq xo‘jaligi geografiyasi., Ключевые слова: Южный Узбекистан, Кашкадарьинская область, Сурхандарьинская область, земли сельскохозяйственного назначения, земельный фонд, территориальная организация, земельные ресурсы, орошаемые земли, посевные площади, пастбища, сенокосы, садоводство, агроклиматические ресурсы, эффективность использования земель, география сельского хозяйства., Keywords: Southern Uzbekistan, Kashkadarya Region, Surkhandarya Region, agricultural land, land fund, territorial organization, land resources, irrigated lands, croplands, pastures, hayfields, horticulture, agro-climatic resources, land-use efficiency, agricultural geography.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada Janubiy O‘zbekiston hududini tashkil etuvchi Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida qishloq xo‘jaligi yerlaridan foydalanishning hududiy xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda yer fondining tarkibi, ekin maydonlari, ko‘p yillik daraxtzorlar, yaylov va pichanzorlar hamda sug‘oriladigan yerlarning hududiy taqsimlanishi statistik ma’lumotlar asosida baholangan. Viloyatlarning tabiiy-geografik sharoiti, agroiqlimiy resurslari va yer resurslaridan foydalanish darajasining qishloq xo‘jaligi ixtisoslashuviga ta’siri aniqlangan. Tahlillar natijasida Qashqadaryo viloyati ekin maydonlari va yaylovlar salohiyati bo‘yicha, Surxondaryo viloyati esa intensiv bog‘dorchilik va subtropik qishloq xo‘jaligi tarmoqlarini rivojlantirish imkoniyatlari bo‘yicha ustunlikka ega ekanligi asoslangan.Аннотация. В данной статье проанализированы территориальные особенности использования земель сельскохозяйственного назначения в Кашкадарьинской и Сурхандарьинской областях, составляющих территорию Южного Узбекистана. В ходе исследования на основе статистических данных дана оценка структуры земельного фонда, территориального распределения посевных площадей, многолетних насаждений, пастбищ, сенокосов и орошаемых земель. Определено влияние природно-географических условий, агроклиматических ресурсов и уровня использования земельных ресурсов областей на специализацию сельского хозяйства. Результаты анализа показали, что Кашкадарьинская область обладает преимуществами по потенциалу посевных площадей и пастбищных угодий, тогда как Сурхандарьинская область отличается более благоприятными условиями для развития интенсивного садоводства и субтропических отраслей сельского хозяйства.
Abstract. This article analyzes the territorial features of agricultural land use in the Kashkadarya and Surkhandarya regions, which constitute Southern Uzbekistan. The study evaluates the structure of the land fund, as well as the territorial distribution of croplands, perennial plantations, pastures, hayfields, and irrigated lands based on statistical data. The influence of natural-geographical conditions, agro-climatic resources, and the level of land resource utilization on agricultural specialization in the regions is determined. The analysis reveals that the Kashkadarya region has significant advantages in terms of cropland and pasture potential, while the Surkhandarya region possesses favorable conditions for the development of intensive horticulture and subtropical agricultural sectors.