KOMPOZITSIYALI SORBENTLARNING SANOAT OQAVA SUVLARINI TOZALASHDAGI SAMARADORLIGI VA REGENERATSIYADAN KEYINGI QAYTA FOYDALANISH IMKONIYATLARINI BAHOLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: sanoat oqava suvi, kompozitsiyali sorbent, kolonna, dinamik sig‘im, regeneratsiya, desorbsiya, qayta foydalanish, material balansi, iqtisodiy baholash.Abstract
Kompozitsiyali sorbentning amaliy samaradorligi model eritmadagi yuqori yutish sig‘imi bilan birga haqiqiy oqava suv tarkibi, oqim sharoiti va takroriy foydalanishdagi barqarorligiga bog‘liq. Ushbu maqolada biochar va mineral asosidagi materiallarning kolonnada ishlashi, regeneratsiyasi va texnologik baholanishiga oid birlamchi tadqiqotlar qiyosiy tahlil qilindi. Model eritma, tarkibi nazorat qilinadigan sun’iy oqava suv va haqiqiy sanoat suvi natijalari o‘rtasidagi farq aniqlashtirildi. Tahlil sorbentning dinamik sig‘imi, chiqish konsentratsiyasi, bosim yo‘qotilishi, regeneratsiyada metall ajralishi va sikllar davomida massa saqlanishini birgalikda baholash zarurligini ko‘rsatdi. Mahalliy kompozitsiya uchun namuna olish, dastlabki tozalash, batch saralash, kolonna sinovi va qayta foydalanish bosqichlaridan iborat tekshiruv tartibi taklif etildi. Regeneratsiya samarasi faqat metallning desorbsiyasi bilan cheklanmaydi; qayta ishlangan materialning yutish qobiliyati va gidravlik xususiyatlari ham tasdiqlanishi kerak. Texnik-iqtisodiy baholashda belgilangan sifatga erishgan suv hajmi, reagentlar, energiya, yuvish oqimi va ishlatilgan sorbentni boshqarish xarajatlari hisobga olinadi. Natijalar adabiyotlar tahlili hamda asoslangan metodik takliflar bo‘lib, mahalliy sorbent uchun o‘lchangan ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari sifatida talqin qilinmaydi.
