KORXONA SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA BIZNES FAOLIYATINING MAQSAD VA VAZIFALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: biznes faoliyati, korxona samaradorligi, sof foyda, rentabellik, aktivlar aylanuvchanligi, mehnat unumdorligi, raqobatbardoshlik, omilli tahlil., Ключевые слова: предпринимательская деятельность, эффективность предприятия, чистая прибыль, рентабельность, оборачиваемость активов, производительность труда, конкурентоспособность, факторный анализ., Keywords: business activity, enterprise efficiency, net profit, profitability, asset turnover, labour productivity, competitiveness, factor analysis.Abstract
Annotatsiya. Maqolada korxona biznes faoliyatining maqsadlari tizimi va vazifalari korxona samaradorligini oshirish nuqtayi nazaridan tadqiq etilgan. Biznes maqsadlari strategik, taktik va operativ darajalar bo‘yicha tasniflanib, har bir vazifa uni o‘lchash imkonini beruvchi samaradorlik ko‘rsatkichi bilan bog‘langan. Xarajatlar va sotish rentabelligi, aktivlar rentabelligi, mehnat unumdorligi ko‘rsatkichlarini hisoblash metodikasi keltirilib, shartli korxona ma’lumotlari asosida ularning dinamikasi hamda aktivlar rentabelligi o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar zanjirli almashtirish usulida baholangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, samaradorlikning o‘sishi tushumning xarajatlarga nisbatan jadalroq o‘sishi va aktivlar aylanuvchanligining tezlashuvi hisobiga ta’minlanishi asoslangan.
Аннотация. В статье исследованы система целей и задачи предпринимательской деятельности предприятия с позиции повышения его эффективности. Цели бизнеса классифицированы по стратегическому, тактическому и оперативному уровням, а каждая задача увязана с показателем, позволяющим её измерить. Приведена методика расчёта рентабельности затрат и продаж, рентабельности активов и производительности труда; на данных условного предприятия оценены их динамика и влияние факторов на изменение рентабельности активов методом цепных подстановок. Обосновано, что рост эффективности обеспечивается опережающим ростом выручки по сравнению с затратами и ускорением оборачиваемости активов.
Abstract. The article examines the system of goals and the objectives of an enterprise’s business activity from the standpoint of improving its efficiency. Business goals are classified into strategic, tactical and operational levels, and each objective is linked to an indicator that allows it to be measured. A methodology for calculating return on costs and on sales, return on assets and labour productivity is presented; using data of a hypothetical enterprise, their dynamics and the impact of factors on the change in return on assets are assessed by the chain substitution method. It is substantiated that efficiency growth is driven by revenue growing faster than costs and by accelerated asset turnover.