HOMILADORLIKDAGI KAMQONLIKNING ONA VA HOMILA SALOMATLIGIGA TA’SIRI (ADABIYOTLAR SHARHI)
Keywords:
Kalit so‘zlar: homiladorlik, kamqonlik, temir tanqisligi, gemoglobin, onalar o‘limi, tug‘ruqdan keyingi qon ketish, muddatidan oldingi tug‘ruq, kam vaznli tug‘ilish, perinatal o‘lim., Ключевые слова: беременность, анемия, дефицит железа, гемоглобин, материнская смертность, послеродовое кровотечение, преждевременные роды, низкая масса тела при рождении, перинатальная смертность., Keywords: pregnancy, anaemia, iron deficiency, haemoglobin, maternal mortality, postpartum haemorrhage, preterm birth, low birth weight, perinatal mortality.Abstract
Annotatsiya. Tezisda homiladorlikdagi kamqonlikning ona va homila (yangi tug‘ilgan chaqaloq) salomatligiga ta’siri bo‘yicha so‘nggi yillardagi sistematik sharhlar, meta-tahlillar va yirik kohort tadqiqotlar ma’lumotlari tahlil qilingan. Dunyoda homilador ayollarning 36 % ida, O‘zbekistonda esa 35,6 % ida kamqonlik qayd etiladi. Og‘ir kamqonlik onalar o‘limi xavfini 2,36 baravar oshiradi va tug‘ruqdan keyingi qon ketish bilan kuchli bog‘liq. Homila uchun kamqonlik kam vaznli tug‘ilish (RR 1,31), muddatidan oldingi tug‘ruq (RR 1,63), perinatal (RR 1,51) va neonatal (RR 2,72) o‘lim xavfining ortishi, shuningdek, homiladorlikning dastlabki 30 haftasida aniqlangan kamqonlikda bolada neyrorivojlanish buzilishlari xavfining oshishi bilan bog‘liq. Kamqonlikni erta aniqlash va homiladorlarga temir hamda folat kislotasi profilaktikasini o‘z vaqtida tayinlash ona va perinatal natijalarni yaxshilashning asosiy yo‘li hisoblanadi.
Аннотация. В статье проанализированы данные систематических обзоров, метаанализов и крупных когортных исследований последних лет о влиянии анемии беременных на здоровье матери и плода (новорождённого). Анемия выявляется у 36 % беременных в мире и у 35,6 % в Узбекистане. Тяжёлая анемия повышает риск материнской смерти в 2,36 раза и тесно связана с послеродовым кровотечением. Для плода анемия ассоциирована с повышением риска низкой массы тела при рождении (ОР 1,31), преждевременных родов (ОР 1,63), перинатальной (ОР 1,51) и неонатальной (ОР 2,72) смертности, а анемия, выявленная в первые 30 недель беременности, – с повышенным риском нарушений нейроразвития у ребёнка. Ранняя диагностика анемии и своевременная профилактика препаратами железа и фолиевой кислоты являются основным путём улучшения материнских и перинатальных исходов.
Abstract. The article reviews recent systematic reviews, meta-analyses and large cohort studies on the impact of anaemia in pregnancy on maternal and fetal (neonatal) health. Anaemia affects 36 % of pregnant women worldwide and 35.6 % in Uzbekistan. Severe anaemia increases the risk of maternal death 2.36-fold and is strongly associated with postpartum haemorrhage. For the fetus, anaemia is associated with increased risks of low birth weight (RR 1.31), preterm birth (RR 1.63), perinatal (RR 1.51) and neonatal (RR 2.72) mortality, while anaemia diagnosed during the first 30 weeks of pregnancy is associated with a higher risk of neurodevelopmental disorders in the child. Early detection of anaemia and timely iron and folic acid prophylaxis are the main ways to improve maternal and perinatal outcomes.