BUXORODAGI “ESKI HAMMOM” BINOSINING RADIAL-TO‘SINLI GUMBAZ ELEMENTLARINI UCHBURCHAKLIK KUCHAYTIRGICH MEMBRANA YORDAMIDA SEYSMIK TA’SIRLARGA HISOBLASH VA DEFORMATSIYALANISHINI BAHOLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar. Eski hammom, Buxoro, radial-to‘sinli gumbaz, seysmik ta’sir, uchburchaklik kuchaytirgich membrana, deformatsiya, kuchlanish, sonli modellashtirish, tarixiy konstruksiya, mustahkamlash.Abstract
Annotatsiya.Maqolada Buxoro shahridagi “Eski hammom” binosining radial-to‘sinli gumbaz elementlarini seysmik ta’sirlar sharoitida baholash hamda uchburchaklik kuchaytirgich membrana qo‘llash imkoniyatini muhandislik nuqtayi nazaridan o‘rganish metodikasi bayon etiladi. Tarixiy gumbazlarda zilzila paytida inersiya kuchlari, tayanch halqasi bo‘ylab siljish, radial elementlar orasidagi bog‘lanishlarning sustligi va devor-gumbaz tutashuvlaridagi kuchlanishlar deformatsiyalanish hamda yoriqlanish xavfini oshirishi mumkin. Tadqiqot doirasida obidaning geometrik o‘lchamlari va material xususiyatlarini aniqlash, hisobiy model yaratish, seysmik yuklamalarni belgilash, kuchaytirgich membranasiz va membrana bilan mustahkamlangan variantlarni taqqoslash bosqichlari taklif qilinadi. Maqolada real obyekt bo‘yicha o‘lchov yoki sonli hisob natijalari mavjud deb ko‘rsatilmaydi; shu sababli natijalar bo‘limi hisoblash natijalarini olish mezonlari va kutiladigan tahlil ko‘rsatkichlarini ifodalaydi. Taklif etilgan yondashuv tarixiy materialning saqlanishi, aralashuvning minimal bo‘lishi va kuchaytirish elementlarining asosiy konstruksiyaga mosligi tamoyillariga tayanadi.
