SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA HR HUJJATLARIDAGI MOLIYAVIY RISKLARNI BAHOLASH VA XARAJATLARNI TAHLIL QILISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: Inson resurslari, sun’iy intellekt, moliyaviy risklar, HR hujjatlari, boshqaruv hisobi, xarajatlar tahlili, preventiv nazorat, ehtimoliy zarar, mehnatga haq to‘lash fondi, ROHCI., Ключевые слова: Человеческие ресурсы, искусственный интеллект, финансовые риски, кадровые документы, управленческий учет, анализ затрат, превентивный контроль, ожидаемые убытки, фонд оплаты труда, ROHCI., Keywords: Human resources, artificial intelligence, financial risks, HR documents, managerial accounting, cost analysis, preventive control, expected financial loss, payroll fund, ROHCI.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda inson resurslarini boshqarish jarayonida qabul qilinadigan kadrlar buyruqlari va operatsion qarorlarning korxona moliyaviy natijalariga ta'sirini sun'iy intellekt vositalari yordamida baholash hamda kutilayotgan moliyaviy risklarni miqdoriy tahlil qilish metodologiyasi tadqiq qilingan. Tadqiqotda mehnat qonunchiligi buzilishi va inson omili tufayli kelib chiquvchi yashirin tranzaksion xarajatlar hamda rejalashtirilmagan kapital yo‘qotishlarining (sunk costs) iqtisodiy mohiyati yoritilgan. Shuningdek, HR hujjatlarini real vaqt rejimida avtomatik skanerlash orqali preventiv xarajatlar nazoratini (preventive cost control) yo‘lga qo‘yish, mehnatga haq to‘lash fondidan foydalanish samaradorligini va inson kapitali investitsiyalari rentabelligini (ROHCI) oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar shakllantirilgan.
Аннотация: В данной тезисной работе исследуется методология оценки влияния кадровых приказов и операционных решений на финансовые результаты предприятия с использованием инструментов искусственного интеллекта, а также количественного анализа ожидаемых финансовых рисков. В исследовании раскрыта экономическая сущность скрытых трансакционных издержек и незапланированных потерь капитала (sunk costs), возникающих вследствие нарушений трудового законодательства и человеческого фактора. Также сформулированы научно-практические предложения по организации превентивного контроля затрат (preventive cost control) путем автоматического сканирования HR-документов в режиме реального времени, повышению эффективности использования фонда оплаты труда и рентабельности инвестиций в человеческий капитал (ROHCI).
Abstract: This thesis investigates the methodology for evaluating the impact of HR orders and operational decisions on enterprise financial performance using artificial intelligence tools, alongside the quantitative analysis of expected financial risks. The study highlights the economic essence of hidden transaction costs and unbudgeted capital losses (sunk costs) stemming from labor law violations and human error. Furthermore, scientific and practical recommendations are formulated for establishing preventive cost control through real-time automated scanning of HR documentation, optimizing the efficiency of the payroll fund, and enhancing the Return on Human Capital Investment (ROHCI).