MODERN TRENDS IN ENGLISH AND UZBEK AUDIO LEXICOGRAPHY
Keywords:
Keywords: phonetic representation; audio dictionaries; phonetics; English lexicography; Uzbek lexicography; pronunciation; IPA transcription; digital dictionaries; corpus linguistics; language learning., Kalit so‘zlar: fonetik ifodalanish; audio lug‘atlar; fonetika; ingliz leksikografiyasi; o‘zbek leksikografiyasi; talaffuz; IPA transkripsiyasi; raqamli lug‘atlar; korpus lingvistikasi; til o‘rganish., Ключевые слова: фонетическое представление; аудиословари; фонетика; английская лексикография; узбекская лексикография; произношение; транскрипция IPA; цифровые словари; корпусная лингвистика; изучение языка.Abstract
Annotation. Phonetic representation in English and Uzbek audio dictionaries plays a crucial role in modern lexicography and language learning. This article investigates the phonetic systems, pronunciation models, and audio features used in English and Uzbek digital dictionaries. The study focuses on the integration of phonetic transcription, International Phonetic Alphabet (IPA) symbols, native-speaker recordings, and multimedia pronunciation support in contemporary lexicographic practice. Special attention is devoted to the comparative analysis of English and Uzbek phonetic representation, including stress patterns, vowel systems, consonant articulation, and dialectal variations. The research also examines the influence of artificial intelligence, speech technologies, and corpus linguistics on the development of audio dictionaries. The findings demonstrate that accurate phonetic representation significantly improves pronunciation skills, listening comprehension, vocabulary acquisition, and independent language learning. Furthermore, the article highlights the rapid development of Uzbek audio lexicography and its growing accessibility through digital platforms and mobile applications.
Annotatsiya. Ingliz va o‘zbek audio lug‘atlarida fonetik ifodalanish zamonaviy leksikografiya va til o‘rganishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek raqamli lug‘atlarida qo‘llaniladigan fonetik tizimlar, talaffuz modellari va audio xususiyatlar tadqiq qilinadi. Tadqiqot zamonaviy leksikografik amaliyotda fonetik transkripsiya, Xalqaro fonetik alifbo (IPA) belgiları, ona tilida so‘zlovchilar tomonidan yozilgan audio namunalar hamda multimedia talaffuz vositalarining integratsiyasiga qaratilgan. Ingliz va o‘zbek tillaridagi urg‘u tizimi, unli va undosh tovushlar, artikulyatsiya xususiyatlari hamda dialektal farqlarning qiyosiy tahliliga alohida e’tibor beriladi. Shuningdek, maqolada sun’iy intellekt, nutq texnologiyalari va korpus lingvistikasining audio lug‘atlar rivojiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari aniq fonetik ifodalanish talaffuz ko‘nikmalarini rivojlantirish, tinglab tushunish, lug‘at boyligini oshirish va mustaqil til o‘rganishni sezilarli darajada yaxshilashini ko‘rsatadi. Bundan tashqari, maqolada o‘zbek audio leksikografiyasining jadal rivojlanayotgani va uning raqamli platformalar hamda mobil ilovalar orqali ommalashib borayotgani ta’kidlanadi.
Аннотация. Фонетическое представление в английских и узбекских аудиословарях играет важную роль в современной лексикографии и изучении языков. В данной статье исследуются фонетические системы, модели произношения и аудиофункции, используемые в английских и узбекских цифровых словарях. Особое внимание уделяется интеграции фонетической транскрипции, символов Международного фонетического алфавита (IPA), аудиозаписей носителей языка и мультимедийной поддержки произношения в современной лексикографической практике. В статье проводится сравнительный анализ английского и узбекского фонетического представления, включая ударение, системы гласных и согласных звуков, особенности артикуляции и диалектные различия. Также рассматривается влияние искусственного интеллекта, речевых технологий и корпусной лингвистики на развитие аудиословарей. Результаты исследования показывают, что точное фонетическое представление значительно улучшает навыки произношения, аудирования, усвоение словарного запаса и самостоятельное изучение языка. Кроме того, в статье подчеркивается быстрое развитие узбекской аудиолексикографии и её растущая доступность через цифровые платформы и мобильные приложения.