TANA MASSASI INDEKSINING NAFAS TIZIMI FUNKSIONAL KOʻRSATKICHLARI BILAN BOGʻLIQLIGI
Keywords:
Kalit soʻzlar: tana massasi indeksi, semirish, nafas tizimi, tashqi nafas funksiyasi, oʻpkaning hayotiy sigʻimi, diafragma, nafas chastotasi, koʻkrak qafasi.Abstract
Annotatsiya Tana massasi indeksi nutritiv statusni taxminiy baholash hamda tana massasi yetishmovchiligi, normal, ortiqcha tana massasi va semirishi boʻlgan shaxslarni aniqlash uchun qoʻllaniladigan eng ommabop antropometrik koʻrsatkichlardan biridir. Hisoblash soddaligi va klinik hamda profilaktik amaliyotda keng qoʻllanilishiga qaramay, tana massasi indeksi tananing aniq tarkibini, mushak va yogʻ massasi nisbatini, shuningdek, yogʻ toʻqimasining taqsimlanishini aks ettirmaydi. Shu bilan birga, tana massasi indeksining ortishi, ayniqsa abdominal semirishda, nafas tizimining funksional holatiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Koʻkrak qafasi va qorin boʻshligʻi sohasida yogʻ toʻqimasining ortiqcha toʻplanishi koʻkrak devorining qayishqoqligini pasaytiradi, diafragma ekskursiyasini cheklaydi, oʻpka hajmlarini kamaytiradi va nafas mushaklarining ishini oshiradi. Ushbu oʻzgarishlar tez-tez va yuzaki nafas shakllanishiga, nafas rezervining pasayishiga, jismoniy yuklamani koʻtara olishning yomonlashishiga va hansirash paydo boʻlishiga yordam beradi. Ushbu sharhning maqsadi tana massasi indeksining nafas tizimi funksional koʻrsatkichlari bilan oʻzaro bogʻliqligi toʻgʻrisidagi adabiyot maʼlumotlarini tahlil qilishdan iborat.
