PSIXOLOGIK TASVIR TIPOLOGIYASI VA UNING BADIIY-ESTETIK FUNKSIYALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: psixologik tasvir, psixologizm, tipologiya, badiiy-estetik funksiya, roman poetikasi, ichki monolog, ong oqimi, milliy mentalitet, Nazar Eshonqul, Taqiq mevasi., Keywords: psychological representation, psychologism, typology, artistic and aesthetic function, novel poetics, interior monologue, stream of consciousness, national mentality, Nazar Eshonkul, Forbidden Fruit (Taqiq Mevasi)., Ключевые слова: психологическое изображение, психологизм, типология, художественно-эстетическая функция, поэтика романа, внутренний монолог, поток сознания, национальный менталитет, Назар Эшонкул, «Запретный плод» («Taqiq mevasi»).Abstract
Mazkur maqolada badiiy asarda psixologik tasvirning tipologik xususiyatlari hamda uning badiiy-estetik funksiyalari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Psixologik tasvirning qahramon xarakterini shakllantirishdagi o‘rni, ichki monolog, ong oqimi, ramziy detallar va psixologik konflikt kabi badiiy vositalarning tipologik xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, roman janrida psixologik tasvirning milliy mentalitet, tarixiy xotira va estetik tafakkur bilan bog‘liqligi Nazar Eshonqulning “Taqiq mevasi” romani misolida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari psixologik tasvirning zamonaviy roman poetikasidagi o‘rni va badiiy tafakkur rivojidagi ahamiyatini ochib beradi.
This article examines the typology of psychological representation and its artistic and aesthetic functions in literary works from both theoretical and practical perspectives. It analyzes the role of psychological representation in shaping literary characters and explores the typological features of artistic devices such as interior monologue, stream of consciousness, symbolic details, and psychological conflict. The study also investigates the relationship between psychological representation, national mentality, historical memory, and aesthetic thinking through the example of Nazar Eshonkul’s novel “Forbidden Fruit” (“Taqiq Mevasi”). The findings demonstrate the significance of psychological representation in the poetics of the modern novel and its contribution to the development of artistic thought.
В данной статье рассматриваются типология психологического изображения и его художественно-эстетические функции в литературном произведении с теоретической и практической точек зрения. Анализируется роль психологического изображения в раскрытии характера литературного героя, а также типологические особенности таких художественных средств, как внутренний монолог, поток сознания, символические детали и психологический конфликт. Особое внимание уделяется взаимосвязи психологического изображения с национальным менталитетом, исторической памятью и эстетическим мышлением на примере романа Назара Эшонкула «Запретный плод» («Taqiq mevasi»). Результаты исследования раскрывают значение психологического изображения в поэтике современного романа и его роль в развитии художественного мышления.