AVTOMOBILSOZLIKDA OMMAVIY MOSLASHTIRISHNING OPERATSION VA IQTISODIY SAMARADORLIGINI BAHOLASH

Abstract

Annotatsiya. Maqolada ommaviy moslashtirishning uskunalardan foydalanish, ishlab chiqarish muddati, inventar, sifat, mijoz qoniqishi va investitsiya rentabelligiga ta’siri yagona iqtisodiy-metrik modelda baholandi. 2020–2026-yillardagi ilmiy ishlar, ISO ko‘rsatkichlari, OICA va O‘zbekiston rasmiy statistikasi hamda Volkswagen, Toyota, BMW, BYD va Tesla tajribasi qiyosiy tahlil qilindi. OEE, ROI, qoplanish muddati, inventar aylanishi, FPY, modullar umumiyligi va konfiguratsiyani tark etish ko‘rsatkichlari uch ssenariyli modellashtirish bilan birlashtirildi. Taxminiy hisobda OEE 63,7 foizlik bazaviy holatdan konservativ, bazaviy va tezlashtirilgan ssenariylarda 66,5; 75,0 va 82,9 foizga ko‘tarildi. Besh yillik oddiy ROI mos ravishda 118,8; 85,7 va 42,1 foiz, qoplanish esa 2,29; 2,69 va 3,52 yil bo‘ldi. Kichik investitsiya maxraji konservativ ssenariyning ROI foizini oshirsa-da, strategik qamrov va risk hisobga olinganda bazaviy ssenariy O‘zbekiston uchun maqbul deb topildi. Sezgirlik tahlili ishlab chiqarish hajmi, mahalliylashtirish, premium narx va CAPEX o‘zgarishini sinadi; ROI ayniqsa hajm va lokal komponent ulushiga sezgir bo‘ldi. Gipotezalar birlamchi kuzatuv yo‘qligi sabab statistik tasdiq sifatida emas, benchmark va ssenariy mantiqi bilan shartli baholandi.