MA’RIFATPARVAR AYOLLARNING TURKISTON TA’LIM TIZIMINI ZAMONAVIYLASHTIRISHDAGI O‘RNI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Turkiston, ma’rifatparvar ayollar, qizlar ta’limi, otinoyi, bibiotin, Dilshod Barno, Anbar Otin, jadid matbuoti., Keywords: Turkestan, enlightened women, girls’ education, otinoyi, bibiotin, Dilshod Barno, Anbar Otin, Jadid press., Ключевые слова: Туркестан, просвещённые женщины, образование девочек, отин-ойи, биби-отин, Дильшод Барно, Анбар Отин, джадидская печать.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezisda XIX asr oxiri va XX asr boshida Turkiston ta’lim tizimining zamonaviylashuvida ma’rifatparvar ayollarning tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda otinoyi va bibiotinlar maktablari, Dilshod Barno, Anbar Otin, Uvaysiy, Samar-Bonu kabi ayol ziyolilar faoliyati hamda jadid matbuotida shakllangan ayollar ovozining ta’lim jarayonlariga ta’siri yoritiladi. Ayollar tashabbusi qizlar savodxonligi, adabiy-estetik tarbiya, maktab muhitining kengayishi va ta’limni jamoatchilik muhokamasiga olib chiqish jarayonlari bilan bog‘liq holda baholanadi.
Abstract. This thesis analyzes the role of enlightened women in the modernization of Turkestan education in the late nineteenth and early twentieth centuries. The study examines the activities of otinoyi and bibiotin schools, female intellectuals such as Dilshod Barno, Anbar Otin, Uvaysiy and Samar-Bonu, as well as the influence of women’s voices in the Jadid press on educational processes. Women’s initiatives are considered in connection with girls’ literacy, literary and moral education, the expansion of school culture and the transfer of educational issues into public discussion.
Аннотация: В тезисе анализируется роль просвещённых женщин в модернизации системы образования Туркестана в конце XIX — начале XX века. Рассматривается деятельность школ отин-ойи и биби-отин, женских интеллектуалок Дильшод Барно, Анбар Отин, Увайсий, Самар-Бону, а также влияние женского голоса в джадидской печати на образовательные процессы. Женская инициатива оценивается в связи с грамотностью девочек, литературно-нравственным воспитанием, расширением школьной среды и вынесением вопросов образования на уровень общественного обсуждения.