DAKTIL VA IMO-ISHORA NUTQI VOSITASIDA BO‘LAJAK SURDOTARJIMONLARNING KASBIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING INNOVISION DIDAKTIK TIZIMI

Authors

  • Yembergenov Dauran Tileubergenovich Author

Keywords:

Kalit s o‘zlar Surdotarjima, kasbiy kompetensiya, daktil nutqi, imo-ishora nutqi, daktilema, xirema, xirologik uya, konfiguratsion guruhlash, sinxron-orfoepik simulyatsiya, sensomotor-harakat texnologiyasi, uch parametrli tahlil, vaqt o‘qi., KeywordsSign language interpreting, professional competence, dactyl speech, sign speech, dactyleme, chereme, cheremic nest, configuration grouping, synchronous-orthoepic simulation, sensomotor-movement technology, three-parameter analysis, time axis.

Abstract

Annotatsiya Ushbu maqolada daktil va imo-ishora nutqi vositasida bo‘lajak surdotarjimolarning kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishning innovatsion didaktik tizimi yoritilgan. Tadqiqotda L.S. Vygotskiy, U. Stouki, G.L. Zaytseva va I.F. Geylman kabi yetakchi olimlarning nazariy-metodologik yondashuvlariga tayangan holda, surdotarjimolarni tayyorlashning 6 ta asosiy didaktik texnologiyasi (konfiguratsion guruhlash, sinxron-orfoepik simulyatsiya, sensomotor-harakat, uch parametrli xirologik tahlil, vaqt o‘qi, mimik va kinesik transformatsiya) hamda ularning amaliy mexanizmlari va qiyosiy-funksional tavsifi ochib berilgan. 

  Abstract This article highlights an innovative didactic system for developing the professional competence of future sign language interpreters through dactyl and sign speech. Drawing upon the theoretical and methodological approaches of leading scholars such as L.S. Vygotsky, W. Stokoe, G.L. Zaytseva, and I.F. Geylman, the study reveals six core didactic technologies for training sign language interpreters (configuration grouping, synchronous-orthoepic simulation, sensomotor-movement technology, three-parameter cheremic analysis, time-axis technology, and mimetic-kinesic transformation), along with their practical mechanisms and comparative-functional characteristics. Furthermore, it analyzes issues regarding the step-by-step implementation of this system into the educational process and the automatization of translation skills through video-auto-reflection.

References

Published

2026-09-07