TOMCHILATIB SUGʻORISH SHAROITIDA AMARANT NAVLARINING SUVDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI VA QURGʻOQCHILIKKA MOSLASHUVCHANLIGINI BAHOLASH
Keywords:
Kalit soʻzlar: amarant, suv mahsuldorligi, WUE, ETc, defitsit sugʻorish, qurgʻoqchilikka chidamlilik, tomchilatib sugʻorish, BuxoroAbstract
Ushbu maqolada Buxoro viloyati sharoitida amarant navlarining suvdan foydalanish samaradorligi va qurgʻoqchilikka moslashuvchanligini tomchilatib sugʻorish rejimlari asosida baholash metodologiyasi ishlab chiqilgan. Uch nav va 60, 80 hamda 100% ETc darajadagi sugʻorish rejimlari uchun mavsumiy suv sarfi, don hosildorligi, suv mahsuldorligi (WP), suvdan foydalanish samaradorligi (WUE), shartli transpiratsiya koeffitsiyenti, nisbiy hosil indeksi va qurgʻoqchilikka chidamlilik indekslari hisoblangan. Namunali model maʻlumotlarida 80% ETc rejimi hosilni yuqori darajada saqlab qolgan holda bir birlik suv hisobiga olinadigan don miqdorini oshirishi aniqlangan. V2 navida suv mahsuldorligi 80% ETc da 0,79 kg/m³ boʻlib, 100% ETc dagi 0,67 kg/m³ ga nisbatan yuqori natija koʻrsatgan. 60% ETc da absolyut suv mahsuldorligi ayrim hollarda yuqori saqlansa-da, barg suv holati, biomassa va don toʻlish jarayonidagi cheklanishlar tufayli umumiy hosil yoʻqotishi ortib borgan. Natijalar amarantning C4 fotosintezi, chuqur va tarmoqlangan ildiz tizimi, osmotik moslashuv va stomalar faoliyatini boshqarish kabi mexanizmlari qurgʻoqchilikka moslashuvda muhim ekanini koʻrsatadi. Buxoro kabi suv tanqis hududlarda amarant uchun 80% ETc atrofidagi tartibni agronomik va iqtisodiy jihatdan tekshirish maqsadga muvofiq degan xulosaga kelingan.
