JOYLASHTIRISH VOSITALARIDA “YASHIL YUVISH” (GREENWASHING) HODISASINING XARID QILISH NIYATIGA TA’SIRI: KOCAELI VILOYATI MISOLIDA

Abstract

Annotatsiya: Barqarorlik tamoyilining keng yoyilishi bilan joylashtirish vositalari ekologik amaliyotlar va yashil marketingga tobora ko‘proq e’tibor qaratmoqda. Biroq ayrim korxonalarning o‘z ekologik ko‘rsatkichlarini haqiqatdagidan yaxshiroq ko‘rsatishga intilishi “yashil yuvish” (greenwashing) muammosini yuzaga keltirmoqda. Mazkur tadqiqotda joylashtirish vositalarida iste’molchilar tomonidan anglangan yashil yuvishning xarid qilish niyatiga ta’siri o‘rganildi. Kocaeli viloyatida mehmonxona xizmatidan foydalangan 250 nafar respondentdan so‘rovnoma orqali olingan ma’lumotlar SPSS dasturida tahlil qilindi. Natijalar respondentlarning korxonalarning ekologik da’volariga nisbatan ma’lum darajada shubha bilan qarashini, shu bilan birga ekologik amaliyotga ega mehmonxonalarni tanlash niyati yuqori ekanini ko‘rsatdi. Yashil yuvish idroki va xarid qilish niyati o‘rtasida ijobiy, o‘rtacha darajadagi va statistik ahamiyatli bog‘liqlik aniqlandi (r = 0,46; p < 0,01); regressiya tahlilida ta’sir ham ijobiy va ahamiyatli bo‘ldi (β = 0,46; p < 0,001), modelning tushuntirish kuchi 21 % ni tashkil etdi. Bu topilma adabiyotda keng uchraydigan salbiy ta’sir kutilmasidan farq qiladi va iste’molchilar ekologik kommunikatsiyani murakkabroq baholashi mumkinligini ko‘rsatadi.