GʻARB TARIXSHUNOSLIGIDA XORAZMSHOH ANUSHTEGINIYLAR DAVLATI TASHQI SIYOSATINING O‘RGANILISHI
Keywords:
Xorazmshohlar, Anushteginiylar, tashqi siyosat, diplomatiya, tarixshunoslik, Gʻarb sharqshunosligi, Qoraxitoylar, moʻgʻul istilosi, jugʻrofiy-siyosat, mashruiyat, Turkon xotun, ikkihokimiyatchilik.Abstract
Ushbu maqola Xorazmshoh-Anushteginiylar davlatining
tashqi siyosati Gʻarb tarixshunosligida qanday talqin etilganini tahlil qilishga
bagʻishlangan. Tadqiqotda Gʻarb sharqshunosligining R.Grusse, M.Hodjson,
M.Biran, A.Anushtahr, B. De Nikola kabi yetakchi namoyandalarining ilmiy
asarlari qiyosiy-tarixiy va tushunchaviy tahlil usullari asosida oʻrganilgan.
Maqolada Gʻarb ilmiy fikrining tadriji kuzatilgan: imperiya tanazzulini
hukmdor shaxsiyati bilan bogʻlovchi anʼanaviy qarashlardan, tizimli
sivilizatsion, jugʻrofiy-siyosiy va ijtimoiy-madaniy tahlillarga oʻtish jarayoni
koʻrsatib berilgan. Xorazmshohlar davlatining Abbosiylar xalifaligi,
Qoraxitoylar va moʻgʻullar bilan boʻlgan murakkab munosabatlari Gʻarb
olimlarining nazariyalari asosida qayta baholangan. Tadqiqot natijasida
Anushteginiylar imperiyasi tanazzulining zamonaviy Gʻarb tarixshunosligida
koʻp omilli va murakkab hodisa sifatida – davlatning ichki tuzilmaviy
zaifliklari, tadbiriy xatolar, mashruiyat uchun kurashlar va tashqi olamdagi
oʻzgarishlar majmuasi sifatida talqin qilinishi asoslab berilgan.
