IQLIM OMILLARINING DORIVOR ASARUN (ASARUM L.) DOMINANT FITOFAGLARI FENOGENEZIGA VA RIVOJLANISH DINAMIKASIGA TA’SIRI
Keywords:
Asarum L., fitofaglar, fenogenez, populyatsiya dinamikasi, samarali haroratlar yigʻindisi, Tetranychus urticae , Aphis , Deroceras reticulatum , iqlim omillari.Abstract
Ushbu maqolada global iqlim oʻzgarishi va uning
asosiy koʻrsatkichlari boʻlmish harorat va nisbiy namlikning dorivor asarun (
Asarum L.) oʻsimligi agrobiotsenozidagi dominant fitofag turlari -
Tetranychus urticae Koch., Aphis spp. hamda Deroceras reticulatum ning
fenogenetik koʻrsatkichlari, avlodlar almashinuvi va mavsumiy populyatsiya
dinamikasiga taʼsiri yoritilgan. Tadqiqotlar davomida fitofaglarning biologik
rivojlanishning quyi boʻsagʻasi hamda toʻliq avlod rivojlanishi uchun zarur
boʻlgan samarali haroratlar yigʻindisi ($K$) aniqlangan. Iqlimiy omillarning
fitofaglar populyatsiyasi zichligiga taʼsiri matematik-statistik modellar
yordamida tahlil qilinib, zararkunandalarga qarshi integratsiyalashgan himoya
(IPM) choralarini oʻz vaqtida qoʻllash muddatlari ilmiy jihatdan asoslab
berylgan.
