TRANSPORTDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYANING MUHIM JIHATLARI
Keywords:
raqamli transformatsiya, raqamlashtirish, transport tizimi, temir yo‘l transporti, intellektual transport tizimi, elektron ruxsatnoma, eTIR, logistika samaradorligi indeksi, ma’lumotlar almashinuvi, O‘zbekiston.Abstract
Maqolada transport sohasida raqamli transformatsiyaning
muhim jihatlari yoritilgan. Raqamlashtirish, jarayonlarni raqamlashtirish va
raqamli transformatsiya tushunchalari farqlanib, ular transport tizimiga tatbiq
etilgan. Me’yoriy-institutsional, xizmat va jarayonlar, transchegaraviy o‘zaro
muvofiqlik, infratuzilma va ma’lumotlar hamda inson kapitali va
kiberxavfsizlik jihatlari ajratilgan. Temir yo‘l, xalqaro avtomobil tashuvlari,
tranzit, shahar jamoat transporti va yo‘l harakatini boshqarishdagi raqamli
yechimlar raqamli rivojlanish bosqichlari bo‘yicha tasniflangan. Jahon
bankining 2023 yilgi Logistika samaradorligi indeksi ma’lumotlari asosida
O‘zbekistonning eng zaif bo‘g‘ini bojxona va chegara tartib-taomillari (160
mamlakat orasida 140-o‘rin) hamda yuklarni kuzatish (105-o‘rin) ekani
ko‘rsatilgan. Raqamli yechimlarning aksariyati hali raqamlashtirish bosqichida
ekani, transport tizimida transformatsiya esa eng zaif bo‘g‘in, ya’ni transport
turlari va davlatlar o‘rtasidagi ma’lumotlar almashinuvi bilan cheklanishi
asoslangan.
