TA’LIM TIZIMIDA IMTIHONLARNING O‘QUVCHILAR RUHIYATIGA TA’SIRI - Abdiyeva Sarvinoz Shoyimovna (Ta’limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari, 2026)
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy ta’lim tizimining fundamental tarkibiy qismi hisoblangan imtihon va sinov jarayonlarining o‘quvchilar ruhiyatiga, ularning emotsional, kognitiv, fiziologik va xulq-atvor xususiyatlariga ko‘rsatadigan ta’siri keng ko‘lamda, ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida imtihon xavotirligi (test anxiety) va imtihon stressining kelib chiqish mexanizmlari, Gans Selyening stress nazariyasi hamda Yerks-Dodson qonuniyati asosida ko‘rib chiqilgan. Maqolada me’yoriy hayajon (eustress) va destruktiv bosim (distress) o‘rtasidagi psixofiziologik chegaralar aniqlanib, surunkali stressning talaba va o‘quvchilar xotirasi, diqqat konsentratsiyasi hamda kognitiv moslashuvchanligiga salbiy oqibatlari ochib berilgan. Shuningdek, mikrosotsium subektlari — ota-onalar, pedagogik jamoa hamda tengdoshlar muhitining o‘quvchi psixologik barqarorligiga ko‘rsatadigan ta’siri o‘rganilgan. Maqola yakunida o‘quvchilarda psixologik barqarorlikni (rezilyentlik) oshirish, oila va maktab hamkorligini mustahkamlash hamda ta’lim muassasalarida preventiv psixologik xizmatni tashkil etish bo‘yicha kompleks amaliy tavsiyalar, psixokorreksion strategiyalar taklif etilgan.