SURUNKALI IS GAZI TA’SIRIDA IMMUN ORGANLARDA KUZATILADIGAN O‘ZGARISHLARNING PATOMORFOLOGIK MEXANIZMLARI

Abstract

Uglerod oksidi (CO) yoki is gazi zamonaviy sanoatlashgan jamiyatda keng tarqalgan toksik omillardan biri bo‘lib, inson va hayvon organizmiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Surunkali CO intoksikatsiyasi natijasida rivojlanadigan gipoksiya turli organ va tizimlarda, ayniqsa immun tizim organlarida chuqur morfologik hamda funksional o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi. Timus, taloq, limfa tugunlari va suyak ko‘migi kabi immun organlarda kuzatiladigan gistostrukturaviy qayta qurilishlar organizmning immunologik reaktivligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada surunkali is gazi ta’sirida immun organlarda rivojlanadigan patomorfologik o‘zgarishlarning asosiy mexanizmlari, jumladan gipoksiya, oksidlovchi stress, mikrosirkulyator buzilishlar, apoptotik jarayonlar va stromal qayta qurilishlar tahlil qilingan. Shuningdek, ushbu o‘zgarishlarning immun tizim faoliyatiga ta’siri yoritilgan.