XORAZM MISGARLIK HUNARIDA AN’ANA VA TRANSFORMATSIYA: FUNKSIONAL O‘ZGARISHLAR TAHLILI
Keywords:
Xorazm, misgarlik, hunarmandchilik, an’ana, transformatsiya, funksional o‘zgarish, moddiy madaniyat, amaliy san’at, madaniy meros.Abstract
Mazkur tezisda Xorazm misgarlik hunarining tarixiy davomiyligi va zamonaviy sharoitda yuz berayotgan funksional o‘zgarishlari tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy e’tibori misgarlik mahsulotlarining shakli yoki turlarini tavsiflashga emas, balki ularning jamiyatdagi vazifasi qanday o‘zgarganini aniqlashga qaratilgan. Xorazm misgarligida an’anaviy texnologik ko‘nikmalar saqlangan holda mahsulotning iste’mol, estetik, ramziy va tijoriy funksiyalari o‘rtasidagi nisbat o‘zgargani asoslanadi. Sanoat mahsulotlarining keng tarqalishi hunarmandchilikning kundalik ehtiyojni qondirishdagi mavqeini qisqartirgan bo‘lsa, tarixiy-madaniy merosga bo‘lgan qiziqish mis buyumlariga yangi qiymat bergan. Natijada misgarlik “yo‘qolish” va “saqlanish”ning ikki qutbli jarayoni emas, balki an’anaviy bilimlarning yangi ijtimoiy va iqtisodiy sharoitga moslashuvi sifatida namoyon bo‘lmoqda