XURSHID DO’STMUHAMMAD VA USMON AZIM ASARLARIDA TINISH BELGILARI LINGVOPOETIKASI
Keywords:
lingvopoetika, punktuatsiya, tinish belgilari, badiiy matn, muallif punktuatsiyasi, ko’p nuqta, tire, undov belgisi, so’roq belgisi, emotsional-ekspressivlik, individual uslub, grafik sukut, Xurshid Do’stmuhammad, Usmon Azim.Abstract
Ushbu maqolada Xurshid Do’stmuhammad va Usmon Azim asarlarida tinish belgilarining lingvopoetik xususiyatlari tadqiq etiladi. Badiiy matnda tinish belgilarining faqat grammatik-sintaktik chegaralash vositasi emas, balki muallifning individual uslubini, qahramon ruhiyati va ichki kechinmalarini, nutqning ohangini hamda emotsional-ekspressiv mazmunini yuzaga chiqaruvchi muhim grafik-stilistik vosita ekanligi yoritiladi. Xurshid Do’stmuhammad nasrida ko’p nuqta, tire, undov va so’roq belgilarining qahramon ruhiy holatini tasvirlash, dialoglarda tabiiylik yaratish, sukut, ikkilanish va psixologik keskinlikni ifodalashdagi vazifalari tahlil qilinadi. Usmon Azim she’riyatida esa tinish belgilarining poetik ritm, lirik qahramon kechinmasi, murojaat, hayqiriq, savol, sukut va dramatik qarama-qarshilikni kuchaytirishdagi o’rni ochib beriladi. Ikki ijodkor punktuatsiyasining umumiy hamda o’ziga xos jihatlari qiyoslanib, tinish belgilarining badiiy matnning mazmuniy-estetik strukturasidagi ahamiyati ko’rsatiladi.
