DEMOGRAFIK O'ZGARISHLARNING IQTISODIY O'SISH VA MEHNAT BOZORIGA TA'SIRI: QARIB BORAYOTGAN VA YOSH AHOLIGA EGA MAMLAKATLAR QIYOSIY TAHLILI

Abstract

Mazkur maqolada demografik o'zgarishlar — xususan aholi qarishining tezlashishi va yosh aholi salmoqli davlatlar — bilan iqtisodiy o'sish hamda mehnat bozori ko'rsatkichlari o'rtasidagi bog'liqlik qiyosiy tahlil usulida o'rganiladi. Tadqiqotda Yaponiya, Germaniya, Janubiy Koreya, O'zbekiston, Hindiston va Nigeriya misollaridan foydalanib, 2020–2025 yillardagi statistik ma'lumotlar asosida tahlil amalga oshirilgan. Mehnat bozori zaiflashuvi, ijtimoiy ta'minot yukining ortib borishi va ichki talabning o'zgarishi kabi ko'rinishlar batafsil yoritilgan. Qiyosiy perspektivada demografik dividend nazariyasi va endogen o'sish modeli kontseptual asos sifatida qo'llangan. Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, demografik jarayonlarni boshqarishda tizimli iqtisodiy siyosat hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. O'zbekiston uchun hozirgi demografik dividend davrini unumli ishlatish, ta'lim sifatini oshirish va migratsiyani boshqarish ustuvor vazifa ekanligi ta'kidlanadi. Amaliy tavsiyalar sifatida mehnat bozori islohoti, pensiya tizimini modernizatsiya qilish va raqamli texnologiyalarga investitsiyalar kengaytirish ko'rsatilgan.