THE SCIENTIFIC METHOD OF IMAM AL-BUKHARI IN COLLECTING HADITHS
Keywords:
Imom al-Buxoriy, hadis ilmi, sahih hadis, isnod, roviy, hadis metodologiyasi, Al-Jome’ as-Sahih, islom ilmlari, muhaddislik, hadis tanqidi, ilmiy tadqiqot, hadis rivoyati.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada buyuk muhaddis va islom olami allomasi Imom al-Buxoriyning hadislarni to‘plash, saralash va tasniflashdagi ilmiy metodologiyasi keng tahlil qilinadi. Tadqiqotda allomaning hadis ilmini rivojlantirishdagi o‘rni, uning ilmiy merosi hamda hadislarning ishonchliligini aniqlashda qo‘llagan qat’iy mezonlari yoritib beriladi. Xususan, roviylarning axloqiy fazilatlari, xotira kuchi, rostgo‘yligi va hadislarni uzluksiz rivoyat qilish zanjiri kabi omillar asosida hadislarni tekshirish usullari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, Imom al-Buxoriyning isnod va matn tanqidiga asoslangan yondashuvi hadis ilmidagi eng mukammal va ishonchli metodlardan biri sifatida baholanadi. Maqolada Al-Jome’ as-Sahih asarining yaratilish tarixi, uning tuzilishi va islom ilmlari taraqqiyotidagi o‘rni haqida ham batafsil ma’lumot beriladi. Tadqiqot davomida Imom al-Buxoriyning ilmiy faoliyati hadis ilmini tizimlashtirish, sahih hadislarni zaif rivoyatlardan ajratish hamda musulmon ilm-fani rivojiga ulkan hissa qo‘shganligi asoslab beriladi. Bundan tashqari, uning tadqiqot usuli xolislik, aniqlik, dalillarga tayanish va ilmiy mas’uliyat tamoyillariga asoslangani sababli zamonaviy ilmiy metodologiya bilan uyg‘unligi ko‘rsatib o‘tiladi. Mazkur maqola Imom al-Buxoriy ilmiy maktabining hadis ilmi taraqqiyotidagi beqiyos ahamiyatini ochib berishga xizmat qiladi
