Respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy onlayn konferensiyasida Aniq va tabiiy fanlari; Pedagogika fanlari; Ijtimoiy-gumanitar fanlari; Texnika fanlari; Tibbiyot fanlari o'rin olgan.
O‘QUVCHILARDA BADIIY ASARLARNI O‘RGANISHGA DOIR TEXNOLOGIYALAR
Mazkur tezisda o‘quvchilarda badiiy asarlarni o‘rganish jarayonini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etishning ilmiy-metodik jihatlari yoritilgan. Badiiy asarni chuqur anglash, matnni tahlil qilish, obrazlar tizimini tushunish hamda o‘quvchilarning mustaqil va tanqidiy fikrlash kompetensiyalarini rivojlantirishda interfaol metodlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va innovatsion ta’lim yondashuvlarining o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, adabiyot darslarida loyiha metodi, muammoli ta’lim, klaster, aqliy hujum, INSERT, “Baliq skeleti”, “Konseptual jadval” kabi metodlardan foydalanishning amaliy samaradorligi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari badiiy asarlarni o‘rganishda zamonaviy texnologiyalar o‘quvchilarning o‘qishga qiziqishini oshirish, ijodiy tafakkurini rivojlantirish va kitobxonlik madaniyatini shakllantirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
badiiy asar, pedagogik texnologiya, interfaol metodlar, adabiyot ta’limi, raqamli texnologiyalar, tanqidiy fikrlash, kitobxonlik, kompetensiya, innovatsion ta’lim
ТРАНСФОРМАЦИЯ ОБРАЗА ИНТЕЛЛИГЕНТА В МАЛОЙ УЗБЕКСКОЙ ПРОЗЕ РУБЕЖА XX–XXI ВЕКОВ (НА МАТЕРИАЛЕ РАССКАЗА А. ЮЛДАШЕВА «ПУАНКАРЕ»)
В статье исследуется специфика концепции героя в жанровой системе малой прозы Узбекистана на примере рассказа Абдукаюма Юлдашева «Пуанкаре». Проанализирована эволюция образа героя-интеллигента, чьи научные устремления сталкиваются с прагматичной реальностью рубежа веков. Особое внимание уделено психологической деструкции персонажа, вызванной глубоким социальным отчуждением. В ходе текстологического анализа выявлено, что повествование от первого лица служит ключевым инструментом раскрытия внутреннего надлома личности. Авторская позиция не декларируется прямо, а растворяется в субъективном восприятии рассказчика, что позволяет избежать назидательности и углубить трагизм произведения
концепция героя, малая узбекская проза, А. Юлдашев, «Пуанкаре», герой-интеллигент, экзистенциальный кризис, образ ученого, деструкция личности, давление социума
ANDIJON VILOYATI PAXTACHILIGIDAGI AGRAR ISLOHOTLAR VA YANGICHA BOSHQARUV USULLARI
Maqolada Andijon viloyati paxtachiligida agrar islohotlar va yangicha boshqaruv usullarining joriy etilishi tarixi tahlil qilingan. Ayniqsa, chigitni plyonka ostiga ekish hamda tomchilatib sug‘orish texnologiyalarining ilk tajribalari, ularning iqtisodiy va agrotexnik ahamiyati hamda keyingi bosqichlardagi rivojlanish jarayoni yoritilgan
Agrar islohotlar, paxtachilik, agrotexnologiya, plyonka ostida ekish, tomchilatib sug‘orish, fermer xo‘jaligi, suv tejamkorligi
O’QITUVCHINING PEDAGOGIK MADANIYATI VA KASBIY KOMPETENSIYASI
Ushbu maqolada o’qituvchining pedagogik madaniyati, uning tarkibiy qismlari, kasbiy kompetensiyaning zamonaviy talqini, o‘qituvchi faoliyatida kasbiy kompetensiyalarning ahamiyati, ularni rivojlantirish mexanizmlari hamda pedagogik jarayon sifatiga ta’siri keng yoritildi. Shuningdek, zamonaviy ta’lim tizimida o’qituvchi shaxsiga qo’yilayotgan yangi talablar, innovatsion yondashuvlar va xalqaro tajribalar asosida o‘qituvchining kasbiy mahoratini oshirish yo’llari ilmiy asoslangan. Maqolada pedagogik madaniyatning ta’lim sifatiga ta’siri, o‘qituvchining kommunikativ, axloqiy, metodik va psixologik kompetensiyalari alohida tahlil qilingan
: Pedagogik madaniyat, kasbiy kompetensiya, o‘qituvchi mahorati, innovatsion ta’lim, muloqot madaniyati, metodik tayyorgarlik, shaxsiy sifatlar, professional rivojlanish
DUDUQLANISHNI BARTARAF ETISHDA KOMPLEKS METODLARINI QO‘LLASHNING SAMARADORLIGI
Ushbu tezisda duduqlanish (logonevroz)ni bartaraf etishda kompleks metodlarni qo‘llashning samaradorligi ilmiy-pedagogik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Nutqdagi ritm va tempning buzilishi nafaqat artikulyatsion jarayonlarga, balki bolaning psixologik holatiga, ijtimoiy moslashuviga va kommunikativ kompetensiyasiga ta’sir ko‘rsatishi ta’kidlangan. Tadqiqotda logopedik korreksiya, psixoterapevtik yondashuvlar, nafas va artikulyatsion gimnastika, biofeedback texnologiyalari, ritmik mashqlar hamda ijtimoiy-emosional qo‘llab-quvvatlash kabi kompleks metodlar o‘rganilgan. Shuningdek, oilaviy hamkorlik, zamonaviy AKT vositalari va o‘yinli usullarni integratsiyalash duduklanishni bartaraf etishda samarali ekanligi asoslangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kompleks yondashuv logonevroz belgilari darajasini kamaytirib, nutq ravonligini oshiradi va bolaning psixologik o‘zini tutishini yaxshilaydi
duduklanish, logonevroz, kompleks metodlar, logopedik korreksiya, nafas mashqlari, artikulyatsiya, psixoterapiya, biofeedback, ritm terapiyasi, kommunikativ kompetensiya, ijtimoiy adaptatsiya
O‘ZBEK TILIDA ZAMON VA ASPEKT MUNOSABATINING KOGNITIV-FUNKSIONAL TALQINI
Maqolada o‘zbek tilida zamon va aspekt kategoriyalarining o‘zaro munosabati kognitiv-funksional yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi fe’l shakllari orqali ifodalanadigan vaqt, davomiylik, tugallanganlik, takroriylik, natijaviylik va odatiylik ma’nolarining nutqdagi funksional xususiyatlarini aniqlashdan iborat. Maqolada tavsifiy, qiyosiy, semantik-funksional va kontekstual tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek tilida zamon shakllari faqat voqea vaqtini ko‘rsatib qolmay, balki harakatning kechish tarzi, so‘zlovchi pozitsiyasi va kommunikativ maqsadini ham ifodalaydi. Masalan, -di, -gan, -yapti, -ar, -ardi kabi shakllar turli kontekstlarda aspektual va modal-pragmatik ma’no hosil qilishi mumkin. Tadqiqot natijalari o‘zbek tili grammatikasida zamon va aspektni alohida emas, balki o‘zaro bog‘liq semantik-funksional tizim sifatida talqin qilish zarurligini ko‘rsatadi. Maqola o‘zbek tilshunosligida fe’l semantikasi, grammatik kategoriya va kognitiv grammatika masalalarini chuqurroq o‘rganishga xizmat qiladi
zamon, aspekt, fe’l, kognitiv talqin, funksional yondashuv, tugallanganlik, davomiylik, natijaviylik, odatiylik, o‘zbek tili
O‘ZBEK TILIDA PRAGMEMALARNING MADANIY XOTIRA BILAN BOG‘LIQ SEMANTIK-PRAGMATIK TRANSFORMATSIYASI
Ushbu maqolada o‘zbek tilida pragmemalarning madaniy xotira bilan bog‘liq semantik-pragmatik transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi o‘zbek nutqiy muloqotida qadimdan shakllangan, milliy qadriyatlar, odob me’yorlari, urf-odatlar, oilaviy munosabatlar va ijtimoiy tajriba bilan bog‘liq pragmemalarning zamonaviy diskursda qanday ma’no o‘zgarishlariga uchrashini aniqlashdan iborat. Maqolada pragmema tushunchasi so‘zlovchi niyati, adresatga munosabat, kontekst, madaniy xotira va kommunikativ vazifa bilan bog‘liq nutqiy birlik sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda tavsifiy, semantik-pragmatik, lingvokulturologik, kontekstual va diskursiv tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek tilidagi ayrim duo, olqish, murojaat, xushmuomalalik, yumshatish, kinoya va baholovchi birliklar tarixiy-madaniy xotirada shakllangan ma’nolarni saqlagan holda, zamonaviy muloqotda yangi pragmatik vazifalarni bajaradi. Ular oilaviy, badiiy, kundalik, ta’limiy, rasmiy va raqamli diskurslarda turlicha faollashadi. Maqolada pragmemalarning semantik-pragmatik transformatsiyasi milliy xotira, nutqiy vaziyat va kommunikativ ehtiyoj bilan bog‘liq holda yoritiladi
pragmema, madaniy xotira, semantik-pragmatik transformatsiya, pragmatik birlik, nutqiy odob, diskurs, kontekst, milliy qadriyat, duo, olqish, murojaat, o‘zbek tili
CLINICAL PROTOCOL FOR THE USE OF MICRO-IMPLANTS IN ORTHODONTIC TREATMENT: EFFICIENCY AND SAFETY STANDARDS
This article presents a comprehensive clinical protocol for the application of temporary anchorage devices (TADs), specifically micro-implants (mini-screws), in modern orthodontic practice. Over the past decades, skeletal anchorage has revolutionized orthodontics by overcoming the limitations of traditional dental anchorage, allowing for precise, predictable tooth movement without reciprocal adverse effects. The article details the clinical and technical stages of micro-implant placement, including pre-operative diagnostics via cone-beam computed tomography (CBCT), anatomical site selection, surgical insertion techniques, immediate loading guidelines, and preventative measures for common complications. Based on contemporary clinical literature and biomechanical analyses, the therapeutic advantages of skeletal anchorage—such as absolute control over dental movement, minimally invasive procedures, high patient compliance, and expanded boundaries of non-surgical treatment for complex dentofacial deformities—are thoroughly evaluated
orthodontic anchorage, micro-implants, temporary anchorage devices (TADs), mini-screws, skeletal anchorage, biomechanics, minimally invasive dentistry.
“AGILE–GREEN–DIGITAL” BOSHQARUV MODELI ASOSIDA HUDUDIY BOSHQARUVNI TAKOMILLASHTIRISHNING INTEGRATSION MEXANIZMLARI
Mazkur tezisda “Agile–Green–Digital” (AGD) boshqaruv modeli asosida hududiy boshqaruvni takomillashtirishning integratsion mexanizmlari tahlil qilingan. Tadqiqotda moslashuvchan boshqaruv (Agile), yashil iqtisodiyot tamoyillari va raqamli transformatsiyaning o‘zaro uyg‘unligi hududiy rivojlanish samaradorligini oshirishning muhim omili sifatida baholangan. Xalqaro tajriba va zamonaviy boshqaruv yondashuvlari asosida hududlararo hamkorlikni rivojlantirish, raqamli boshqaruv vositalarini keng joriy etish, yashil investitsiyalarni rag‘batlantirish hamda ekologik barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari hududiy boshqaruv tizimining samaradorligini oshirish va barqaror hududiy rivojlanishni ta’minlashga xizmat qiladi
Agile–Green–Digital modeli, hududiy boshqaruv, integratsion mexanizmlar, yashil iqtisodiyot, raqamli transformatsiya, moslashuvchan boshqaruv, yashil investitsiyalar, hududiy integratsiya, barqaror rivojlanish, innovatsion boshqaruv
KORPORATIV BOSHQARUV ILMIY YONDASHUVLARINING EVOLYUSIYASI VA ULARNING QURILISH TARMOG‘IDA QO‘LLANILISHI
Maqolada korporativ boshqaruv ilmiy yondashuvlarining shakllanish bosqichlari, ularning institutsional, agentlik, steykxolderlik, resurslarga asoslangan, ESG va raqamli boshqaruv konsepsiyalari bilan bog‘liq evolyusiyasi tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi ushbu yondashuvlarni qurilish tarmog‘i xususiyatlariga moslashtirish orqali korxonalarda shaffoflik, hisobdorlik, loyiha risklarini boshqarish va iqtisodiy samaradorlikni oshirishning nazariy-uslubiy asoslarini belgilashdan iborat. Tadqiqotda tizimli tahlil, mantiqiy taqqoslash, institutsional va qiyosiy yondashuv, umumlashtirish hamda statistik ma’lumotlarni tahlil qilish usullaridan foydalanildi. Natijada qurilish korxonalari uchun korporativ boshqaruv evolyusiyasini aks ettiruvchi konseptual model, tarkibiy elementlar tizimi va baholash mezonlari taklif etildi
korporativ boshqaruv, qurilish korxonalari, agentlik nazariyasi, institutsional yondashuv, steykxolderlar, ESG, raqamli transformatsiya, shaffoflik, hisobdorlik, iqtisodiy samaradorlik.
СУҒОРИШ РЕЖИМИ ВА ЎҒИТЛАШ МЕЬЁРЛАРИНИНГ КУЗГИ РЫЖИКНИ ҚУЗОҚЛАР СОНИ ЎЗГАРИШИГА ТАЬСИРИ
Ушбу мақолада Қашқадарё вилояти шароитида кузги рыжик ўсимлигида бир тупда ҳосил бўладиган қузоқлар сонига турли суғориш режимлари ҳамда маъдан ўғитларининг таъсири ўрганилган. Уч йиллик тажриба натижалари таҳлилига кўра, қузоқлар сони суғориш режими ва минерал ўғитларнинг меъёрига бевосита боғлиқ эканлиги аниқланди. Энг юқори натижа ЧДНС 70–75–65 % суғориш режими ҳамда N60P60K60 кг/га меъёридаги маъдан ўғит қўлланилган вариантда кузатилиб, бир тупда ўртача 86,1 та қузоқ шаклланганлиги исботланди.
Кузги рыжик, суғориш режими, ЧДНС, минерал ўғитлар, азот, фосфор, калий, қузоқлар сони, генератив ривожланиш, мойли экинлар, агротехнология.
ВИРУС ЭТИОЛОГИЯЛИ ЖИГАР ЦИРРОЗИДА ЎТКИР БУЙРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИ РИВОЖЛАНИШИНИНГ КЛИНИК-ИММУНОЛОГИК АҲАМИЯТИ
Буйрак етишмовчилиги жигар циррози билан оғриган беморларнинг тез-тез учрайдиган асорати бўлиб, ҳар 5 бемордан бирида учрайди ва касалхонага ётқизилган беморларнинг 20–50 фоизида буйрак дисфункцияси аниқланади. Бу декомпенсацияланган циррознинг энг жиддий асоратларидан бири бўлиб, ўлим ёки жигар трансплантациясига олиб келади
CHALLENGES OF IMPLEMENTING CLIL IN UZBEK UNIVERSITIES
This article explores the challenges of implementing Content and Language Integrated Learning (CLIL) in higher education institutions in Uzbekistan. CLIL has gained global recognition as an innovative approach that integrates subject content and foreign language learning, particularly English. However, its successful application requires a combination of linguistic, pedagogical, and institutional readiness. This study aims to identify the key barriers to CLIL implementation in Uzbek universities and propose practical solutions. The research is based on qualitative analysis, including a comprehensive review of international literature and contextual insights from Uzbek higher education. The findings reveal several critical challenges, including insufficient teacher language proficiency, lack of CLIL-specific methodological training, scarcity of localized teaching materials, low student language readiness, and limited institutional support. Additionally, cultural and systemic factors influence the adoption of CLIL practices.
CLIL, higher education, Uzbekistan, language teaching, methodology, multilingualism, teacher training, English-medium instruction, challenges
QURILISH SANOATI KORXONALARIDA INVESTITSIYALARNI JALB QILISH VA BOSHQARISH MEXANIZMINI SHAKLLANTIRISH XUSUSIYATLARI
Maqolada qurilish sanoati korxonalarida investitsiyalarni jalb qilish va ulardan samarali foydalanishni boshqarish mexanizmini shakllantirishning nazariy-uslubiy jihatlari tadqiq etilgan. Qurilish sanoatining kapital sig‘imi yuqoriligi, loyihalarning uzoq muddatliligi, pul oqimlarining bosqichma-bosqich shakllanishi va tarmoq risklarining o‘ziga xosligi investitsiya mexanizmlarini kompleks boshqarishni talab qilishi asoslangan. Investitsiya ehtiyojini aniqlash, loyihalar portfelini shakllantirish, moliyalashtirish manbalarini optimallashtirish, investitsion jozibadorlikni oshirish, risklarni baholash hamda natijadorlikni monitoring qilishdan iborat integratsiyalashgan mexanizm taklif etilgan. Shuningdek, davlat-xususiy sheriklik, bank krediti, korporativ obligatsiyalar, lizing, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar va ichki reinvestitsiya manbalarining afzallik hamda cheklovlari tizimlashtirilgan
qurilish sanoati, investitsiya, investitsion jozibadorlik, moliyalashtirish manbalari, investitsiya mexanizmi, risk, loyiha portfeli, davlat-xususiy sheriklik, kapital qiymati
YUQORI TEXNOLOGIK ISHLAB CHIQARISH USKUNALARINI TANLASHDA HAYOTIY SIKL XARAJATLARINI BAHOLASHNING NAZARIY VA AMALIY JIHATLARI
Mazkur maqolada yuqori texnologik ishlab chiqarish uskunalarini tanlash jarayonida hayotiy sikl xarajatlarini (Life Cycle Cost - LCC) baholashning nazariy asoslari va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Uskunalarning dastlabki qiymati bilan bir qatorda, ularning butun foydalanish davri mobaynidagi ekspluatatsiya, texnik xizmat ko‘rsatish, energiya sarfi va utilizatsiya xarajatlari inobatga olingan holda qaror qabul qilish modellari ko‘rib chiqilgan. Maqolada hayotiy sikl xarajatlarini hisoblashning matematik modeli keltirilgan, uning tarkibiy qismlari tasniflangan hamda korxonalarda amaliyotga tatbiq etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan
hayotiy sikl xarajatlari, LCC-tahlil, yuqori texnologik uskunalar, investitsiya qarorlari, texnik-iqtisodiy asoslash, diskontlash, ekspluatatsiya xarajatlari
KOGNITIV VA KOMMUNIKATIV STRATEGIYALARNI QO‘LLASH ORQALI FILOLOGIK TA’LIMDA DIDAKTIK IMKONIYATLARNI YARATISH
Ushbu maqolada filologik ta’lim jarayonida kognitiv va kommunikativ strategiyalarning integratsiyasi nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilingan bo‘lib, tadqiqotda zamonaviy ta’lim nazariyasi asosida ushbu ikki strategik yo‘nalishning birlashtirilishi talabalar kompetentligini qanday yuksaltirishini asoslab berilgan. Bundan tashqari, xalqaro va mahalliy tadqiqotlar misolida integratsiyaning didaktik imkoniyatlari ko‘rsatilib, amaliy tatbiq modellari tavsiya etilgan.
kognitiv strategiya, kommunikativ kompetentlik, zamonaviy yondashuv, didaktik integratsiya, o‘quv samaradorligi
QISHLOQ XO‘JALIGI ISHCHILARI UCHUN YUQORI SAMARALI HIMOYA KIYIMLARINI YARATISH MUAMMO VA YECHIMLARI.
Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligi sohasida mehnat qiluvchi ishchilarning xavfsizligi va sog‘lig‘ini ta’minlashda yuqori samarali himoya kiyimlarining o‘rni, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha taklif etilayotgan yechimlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ilg‘or texnologiyalar asosida ishlab chiqarilayotgan innovatsion materiallar va ergonomik dizaynlar asosida yaratilayotgan kiyimlar haqida ilmiy tahlillar berilgan
QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘LLANILADIGAN ZARARLI KIMYOVIY MODDALARDAN HIMOYALOVCHI MAXSUS KIYIMLARNI ISHLAB CHIQISHNING ILMIY ASOSLARI.
Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligida qo‘llaniladigan zararli kimyoviy moddalar — pestitsidlar, herbitsidlar va fungitsidlarning inson salomatligiga salbiy ta’siri, ularning oldini olishda maxsus himoya kiyimlarining o‘rni va ahamiyati ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy himoya vositalarini yaratishda qo‘llanilayotgan innovatsion texnologiyalar va materiallar haqida fikr yuritiladi.
ЮПҚА ЭНДОМЕТРИЙДА ЭНДОМЕТРИАЛ РЕЦЕПТИВЛИК БУЗИЛИШИ: ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШЛАР ВА ДОЛЗАРБ МУАММОЛАР
Юпқа эндометрий репродуктив ёшдаги аёлларда бепуштлик, такрорий имплантация муваффақиятсизлиги ва эрта репродуктив йўқотишларнинг муҳим сабабларидан бири ҳисобланади. Сўнгги йилларда ушбу патологиянинг нафақат морфологик ўзгаришлар, балки эндометрий рецептивлиги, маҳаллий иммунитет, ангиогенез, микроциркуляция ва ҳужайралараро сигнализация тизимлари билан боғлиқ мураккаб молекуляр механизмлар натижасида шаклланиши ҳақида янги маълумотлар тўпланмоқда. Мақолада юпқа эндометрийнинг этиопатогенези, эндометрий рецептивлигининг бузилиш механизмлари, иммунологик ва ангиогенетик омиллар ҳамда замонавий диагностика усуллари бўйича адабиётлар таҳлил қилинди.
юпқа эндометрий, эндометриал рецептивлик, имплантация, бепуштлик, ангиогенез, сурункали эндометрит, иммуногистокимё.
BOLALAR VA YOSHLAR HUQUQLARINI TA’MINLASHNING KONSTITUTSIYAVIY-HUQUQIY ASOSLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida bolalar va yoshlar huquqlarini ta’minlashning konstitutsiyaviy-huquqiy asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Bolaning alohida konstitutsiyaviy-huquqiy maqomga ega bo‘lgan shaxs sifatidagi o‘rni, uning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda davlat, jamiyat hamda ota-onalarning majburiyatlari yoritilgan. konstitutsiyaviy normalarni amalda ro‘yobga chiqarish, bolalarga do‘stona odil sudlov va murojaat qilish mexanizmlarini rivojlantirish, yoshlarning ijtimoiy faolligi va bandligini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan ilmiy-nazariy fikrlar ilgari surilgan
: bola huquqlari, yoshlar huquqlari, Konstitutsiya, bolalik, yoshlarga oid davlat siyosati, ta’lim olish huquqi, ijtimoiy himoya, inklyuziv ta’lim, bolaning eng ustun manfaatlari, Bolalar ombudsmani, davlat kafolatlari
QONUNCHILIK TASHABBUSI HUQUQIGA EGA SUBYEKTLARNING KONSTITUTSIYAVIY-HUQUQIY MAQOMI
Mazkur maqolada qonunchilik tashabbusi huquqining tushunchasi, mazmuni, qonun ijodkorligi jarayonidagi o‘rni hamda ushbu huquqqa ega subyektlarning konstitutsiyaviy-huquqiy maqomi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari, Vazirlar Mahkamasi, Konstitutsiyaviy sud, Oliy sud va Bosh prokurorning qonunchilik tashabbusi huquqini amalga oshirish xususiyatlari yoritilgan
: qonunchilik tashabbusi, qonun loyihasi, qonunchilik taklifi, qonun ijodkorligi, parlament, Qonunchilik palatasi, deputat, Prezident, Vazirlar Mahkamasi, xalq tashabbusi, Ombudsman, Konstitutsiyaviy sud, Oliy sud, Bosh prokuror.
“BASTAKORLIK IJODINI O’RGANISH MASALALARI”
O’zbek mumtoz musiqa madaniyati serqirra, tarixan boy an’analarga ega. Maqomlar, mumtoz ashula, cholg’u kuylari, folklor, dostonlar va boshqa janrlar o’zbek musiqa madaniyatining mahobatini o’zida mujjassam etgan. Jumladan o’tmish hamda bugungi kun musiqa olamini o’zida jamlagan, bastakorlik ijodi doimo alohida tilga olinib, o’rganilishi muhim mavzulardan biri bo’lib kelmoqda. Ushbu maqolada bastakorlik ijodini o’rganilish tarixi, datslabki hamda xx – asrda yaratilgan manbalar, ma’lumotlar xususida muxtasar bayon etilgan.
: manbashunoslik, bastakorlik, kompozitorlik, folklor, maqomlar, an’ana, ashula, kuy, mavzu, musiqashunos.
REPRODUKTIV YOSHDAGI AYOLLARDA RIVOJLANGAN BACHADON ADENOMIOZINING MAKROMORFOLOGIK XUSUSIYATLARI
Adenomioz reproduktiv yoshdagi ayollar orasida eng ko‘p uchraydigan gormonga bog‘liq proliferativ kasalliklardan biri bo‘lib, endometriy bezlari va stromasining miometriy qatlamiga kirib borishi bilan tavsiflanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, kasallikning uchrash chastotasi reproduktiv yoshdagi ayollarda tobora ortib bormoqda hamda bachadonni olib tashlash amaliyotlarining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Kasallikning klinik namoyon bo‘lishi ko‘pincha dismenoreya, menorragiya, surunkali tos og‘riqlari va reproduktiv funksiyaning buzilishi bilan namoyon bo‘lsada, uning makromorfologik ko‘rinishlari hali ham to‘liq tizimlashtirilmagan
МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ГИСТОХИМИЧЕСКИХ ИЗМЕНЕНИЙ ПРИ АДЕНОМИОЗЕ МАТКИ У ЖЕНЩИН РЕПРОДУКТИВНОГО ВОЗРАСТА
Аденомиоз является одним из наиболее распространённых пролиферативных заболеваний у женщин репродуктивного возраста. В патогенезе данного заболевания важную роль играет структурно-функциональная перестройка переходной зоны между эндометрием и миометрием (junctional zone). В последние годы развитие аденомиоза рассматривается не только как следствие инвазии эндометриальных желёз в миометрий, но и как результат нарушения дифференцировки мезенхимальных компонентов, ремоделирования внеклеточного матрикса и изменений обмена коллагена, которые рассматриваются в качестве ведущих патогенетических механизмов заболевания. Вместе с тем морфологические основы гистохимических изменений, развивающихся в области junctional zone, остаются недостаточно изученными.
ESHITISHDA NUQSONI BO'LGAN BOLALAR MAKTABIDA NUTQQA O'RGATISH
Ushbu maqolada eshitish qobiliyati buzilgan va butunlay karlik tashxisi qo‘yilgan maktab yoshidagi bolalarni nutqqa o‘rgatishning pedagogik xususiyatlari va zamonaviy usullari tahlil qilingan. Eshitishda nuqsoni bo‘lgan o‘quvchilarning og‘zaki, yozma hamda daktil nutqini shakllantirish, ularning qoldiq eshitish qobiliyatidan unumli foydalanish va talaffuz malakalarini o‘stirish yo‘llari ilmiy asosda yoritilgan. Maxsus ta’lim sharoitida ovoz kuchaytirgich apparatlar bilan ishlash hamda vizual idrokni faollashtirish orqali bolalarning muloqot kompetensiyalarini shakllantirish bo‘yicha samarali metodik tavsiyalar majmuasi ishlab chiqilgan
surdopedagogika, eshitish nuqsoni, daktilologiya, labdan o‘qish, og‘zaki nutq, vizual idrok, korreksion ta’lim, talaffuz malakasi
QISHLOQ XO’JАLIK MАXSULOTLАRINI ZAMONAVIY TEXNIK USKUNALAR YORDAMIDA QАYTА ISHLАSH , XAMDA REZAVOR MEVALARDAN SOUS OLISHNI TAKOMILLASHTIRISH
So‘nggi yillarda meva asosidagi souslar ishlab chiqarish bo‘yicha ilmiy izlanishlar jadallashdi. Oq tut asosida tayyorlangan souslarda tabiiy shakarlar, organik kislotalar va pektinlarning optimal nisbatini saqlash mahsulotning organoleptik hamda fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlarini yaxshilashi aniqlangan.Yurtimizda yetishtirilgan turli xildagi rezavor mevalar ,sabzavot, uzum, poliz maҳsulotlari , sifati va inson salomatligi uchun foydali elementlarga boyligi bilan ajralib turadi. SHuning uchun ҳam xorijda O’zbekistonda pishib yetilgan qishloq xo’jalik maxsulotlariga talab yuqori bo’ib kelmoqda. Meva-sabzavot maxsulotlarini quritish ,xamda sous ishlab chiqarish jarayonini tezligini oshirish ҳamda energiya tejamli, ish unumdorligi yuqori quritish qurilmasi loyixasini ishlab chiqish. . Oq tut asosidagi sous ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirish mahsulot sifatini oshirish, biologik faol moddalarni saqlab qolish va iste'molchilarga yuqori oziqaviy qiymatga ega mahsulot taklif etish uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi
Maxsulot, xomashyo,oq tut ,biologik, quritish,fizik – kimyoviy,elementlar,organik,organoleptik
ЭКИШ УСУЛЛАРИ ВА ОЗИҚЛАНТИРИШ МЕЪЁРЛАРИНИ ШОЛИНИНГ БАРГ САТҲИГА ТАЪСИРИ
Ушбу мақолада шолининг озиқлантириш меъёрлари ҳамда экиш схемасининг барг сатҳига таъсири ўрганилди. Тадқиқот натижаларига кўра, азотли ўғитлар таъсири ўрганилган вариантлар ичида N120P60K90 меъёри қўлланилган ҳолатда барг сатҳи Биллур навида 657,3 см2 нисбатан юқори эканлиги аниқланди. Экиш зичлиги бўйича таҳлил қилинган 1333 дона/га, 750 дона/га ва 480 дона/га вариантлар орасида энг юқори кўрсаткичи 480 дона/га экилганзичликда намоён бўлди. Кўчатлар сони ортиши ва азотли ўғитлар меъёрини камайиши билан барг сатҳи пасайгани, азотли ўғитлар меъёри ошиши ва кўчат зичлиги кенгайиши билан эса аксинча натижа кўрсатди
Шоли, озиқланиш меъёри, кўчат, экиш схемаси, барг сатҳи
O'ZBEKISTONDA LIDER AYOL IJTIMOIY MA'SULYATI VA UNI SHAKLLANTIRISH MEXANIZMLARI
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda lider ayollarning ijtimoiy masʼuliyati, uning mazmun-mohiyati, jamiyat taraqqiyoti va barqaror rivojlanishdagi oʻrni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ayol liderlarning davlat va jamiyat boshqaruvi, taʼlim, fan, tadbirkorlik hamda fuqarolik jamiyati institutlaridagi faoliyati, ularning ijtimoiy masʼuliyatni namoyon etish shakllari va asosiy yoʻnalishlari yoritilgan. Shuningdek, lider ayollarda ijtimoiy masʼuliyatni shakllantirishning huquqiy, tashkiliy, maʼnaviy-maʼrifiy va institutsional mexanizmlari, xususan, davlat siyosati, gender tengligini taʼminlash, malaka oshirish, mentorlik dasturlari, innovatsion taʼlim texnologiyalari hamda jamoatchilik bilan hamkorlikning ahamiyati tahlil etilgan. Maqolada mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etish, ayollar yetakchilik salohiyatini rivojlantirish va ularning ijtimoiy masʼuliyatini kuchaytirishga qaratilgan ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari mamlakatda ayollar yetakchiligini qoʻllab-quvvatlash, gender tengligini mustahkamlash hamda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni taʼminlashga xizmat qilishi bilan ahamiyatlidir
lider ayol, ijtimoiy masʼuliyat, ayollar yetakchiligi, gender tengligi, ijtimoiy faollik, davlat siyosati, fuqarolik jamiyati, mentorlik, malaka oshirish, innovatsion yondashuv, barqaror rivojlanish, Oʻzbekiston
SUN'IY INTELLEKT ASOSIDA ONA TILI TA'LIMINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada sun'iy intellekt texnologiyalarining ona tili ta'limi jarayoniga integratsiyalashuvi masalalari tahlil qilingan. Zamonaviy AI vositalari — chatbotlar, matnni avtomatik tahlil qiluvchi dasturlar, nutqni tanish tizimlari va adaptiv o'quv platformalari orqali o'quvchilarning lingvistik kompetentsiyalarini rivojlantirish imkoniyatlari ochib berilgan. Tadqiqotda sun'iy intellekt asosidagi ta'lim vositalarining afzalliklari, ulardan foydalanishning pedagogik-metodik asoslari hamda mavjud muammolar va ularni bartaraf etish yo'llari yoritilgan. Xulosa qismida ona tili darslarida AI texnologiyalaridan samarali foydalanish bo'yicha amaliy tavsiyalar berilgan
: sun'iy intellekt, ona tili ta'limi, raqamli ta'lim, adaptiv o'qitish, lingvistik kompetentsiya, chatbot, nutqni tanish tizimlari, ta'lim texnologiyalari, individuallashtirilgan ta'lim, AI vositalari
METHODOLOGY FOR USING WEB-BASED PLATFORMS IN TEACHING BIOLOGY ON THE BASIS OF INTEGRATIVE TECHNOLOGIES
This article examines the methodology of using web-based platforms grounded in integrative technologies for teaching biology. It describes the structure and didactic capabilities of the integrative-biology.uz platform, its integration with the 4C model, the 5E instructional model, Bloom's taxonomy, and cooperative learning strategies (Jigsaw, Think-Pair-Share, RBCL). The results of a pedagogical experiment are presented on the basis of statistical data
integrative technology, web-based platform, biology education, 4C model, 5E model, Bloom's taxonomy, cooperative learning, academic lyceum