BO'LAJAK O'QITUVCHILARNING KONFLIKTOLOGIK KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHNING KONSEPTUAL MODELI

Authors

  • Salimova Arofat Akramjanovna Author

Keywords:

Kalit so'zlar: konfliktologik kompetentlik, bo'lajak o'qituvchi, konseptual model, pedagogik ta'lim, nizolarni boshqarish, professional kompetentlik, kommunikativ ko'nikmalar., Ключевые слова: конфликтологическая компетентность, будущий учитель, концептуальная модель, педагогическое образование, управление конфликтами, профессиональная компетентность, коммуникативные навыки., Keywords: conflictological competence, future teacher, conceptual model, pedagogical education, conflict management, professional competence, communicative skills.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada bo'lajak o'qituvchilarning konfliktologik kompetentligini rivojlantirishning konseptual modeli ilmiy asoslangan. Tadqiqotda konfliktologik kompetentlik tushunchasi, uning tarkibiy komponentlari va pedagogik faoliyatdagi ahamiyati tahlil etilgan. Maqolada pedagogika oliy ta'lim muassasalarida tahsil olayotgan 240 nafar talaba ishtirokida o'tkazilgan empirik tadqiqot natijalari keltiriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, an'anaviy ta'lim jarayonida bo'lajak o'qituvchilarning konfliktlarni boshqarish ko'nikmalari yetarli darajada shakllanmaydi. Ishlab chiqilgan konseptual model kognitiv, emotsional-irodaviy, kommunikativ va refleksiv komponentlarni o'z ichiga olgan to'rt bosqichli tuzilmaga asoslanadi. Tajriba-sinov ishlari natijalari taklif etilgan modelning samaradorligini tasdiqladi.

Аннотация. В данной статье научно обоснована концептуальная модель развития конфликтологической компетентности будущих учителей. В исследовании анализируются понятие конфликтологической компетентности, её структурные компоненты и значение в педагогической деятельности. В статье представлены результаты эмпирического исследования, проведённого с участием 240 студентов педагогических высших учебных заведений. Результаты исследования показывают, что в традиционном учебном процессе навыки управления конфликтами у будущих учителей не формируются в достаточной мере. Разработанная концептуальная модель основана на четырёхуровневой структуре, включающей когнитивный, эмоционально-волевой, коммуникативный и рефлексивный компоненты. Результаты опытно-экспериментальной работы подтвердили эффективность предложенной модели.

Annotation. This article scientifically substantiates the conceptual model for developing the conflictological competence of future teachers. The study analyzes the concept of conflictological competence, its structural components, and significance in pedagogical activity. The article presents the results of an empirical study conducted with the participation of 240 students from pedagogical higher educational institutions. The findings indicate that the conflict management skills of future teachers are not adequately formed in the traditional educational process. The developed conceptual model is based on a four-stage structure comprising cognitive, emotional-volitional, communicative, and reflective components. The results of the experimental work confirmed the effectiveness of the proposed model.

References

Published

2026-06-14