OQ BOSH KARAMNING AGROBIOLOGIK XUSUSIYATLARI, OZIQAVIY AHAMIYATI VA UNI KARANTINDAGI ZARARKUNANDA HAMDA KASALLIKLARDAN HIMOYA QILISH
Keywords:
Kalit soʻzlar: oq bosh karam, Brassica oleracea, agrobiologik xususiyatlar, karantin obyekti, zararkunanda, karam kuyasi, entomofag, fitosanitar nazorat, hosildorlik, oziqaviy qiymat., Ключевые слова: белокочанная капуста, Brassica oleracea, агробиологические особенности, карантинный объект, вредитель, капустная моль, энтомофаг, фитосанитарный контроль, урожайность, пищевая ценность., Keywords: white cabbage, Brassica oleracea, agrobiological features, quarantine object, pest, diamondback moth, entomophage, phytosanitary control, yield, nutritional value.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada oq bosh karam (Brassica oleracea var. capitata L.)ning botanik-agrobiologik xususiyatlari, Oʻzbekistonda tarqalgan navlarining hosildorlik koʻrsatkichlari, kimyoviy tarkibi hamda oziqaviy-tibbiy ahamiyati adabiyotlar tahlili asosida yoritilgan. Ekinni zararlovchi asosiy karantin va xoʻjalik ahamiyatiga ega zararkunanda hamda kasalliklar, ularga qarshi qoʻllaniladigan agrotexnik, biologik va fitosanitar kurash tadbirlarining samaradorligi tahlil qilindi. Tadqiqot natijalarida keltirilgan jadval va diagrammalar orqali karam navlarining hosildorligi, entomofag hasharotlarning zararkunandalar populyatsiyasini pasaytirishdagi roli miqdoriy jihatdan asoslab berilgan. Xulosa qismida ekinni yetishtirish va uni karantin obyektlaridan himoya qilish boʻyicha amaliy tavsiyalar berilgan.
Аннотация. В статье на основе анализа литературных источников рассмотрены ботанико-агробиологические особенности белокочанной капусты (Brassica oleracea var. capitata L.), показатели урожайности районированных в Узбекистане сортов, её химический состав и пищевая ценность. Проанализированы основные карантинные и хозяйственно значимые вредители и болезни культуры, а также эффективность агротехнических, биологических и фитосанитарных мер борьбы с ними. Представленные таблицы и диаграммы количественно обосновывают урожайность различных сортов капусты и роль энтомофагов в снижении численности популяции вредителей. В заключении даны практические рекомендации по выращиванию культуры и её защите от карантинных объектов.
Annotation. Based on a review of literature sources, this article examines the botanical and agrobiological characteristics of white cabbage (Brassica oleracea var. capitata L.), the yield indicators of varieties cultivated in Uzbekistan, its chemical composition and nutritional value. The main quarantine and economically significant pests and diseases affecting the crop, as well as the effectiveness of agrotechnical, biological and phytosanitary control measures, are analysed. The tables and diagrams presented quantitatively substantiate the yield of different cabbage varieties and the role of entomophagous insects in reducing pest population density. The conclusion provides practical recommendations for cultivating the crop and protecting it from quarantine objects.