OLIY TA’LIM TASHKILOTLARI BARQAROR RIVOJLANISHINI BOSHQARISH ISTIQBOLLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: oliy ta’lim, barqaror rivojlanish, strategik boshqaruv, moliyaviy barqarorlik, resurs samaradorligi, inson kapitali, innovatsion faoliyat, raqamli transformatsiya, tijoratlashtirish, akademik mobillik, xalqaro reyting, raqobatbardoshlik., Ключевые слова: высшее образование, устойчивое развитие, стратегическое управление, финансовая устойчивость, эффективность ресурсов, человеческий капитал, инновационная деятельность, цифровая трансформация, коммерциализация, академическая мобильность, международный рейтинг, конкурентоспособность., Keywords: higher education, sustainable development, strategic management, financial sustainability, resource efficiency, human capital, innovation, digital transformation, commercialization, academic mobility, international rankings, competitiveness.Abstract
Annotatsiya: mazkur maqolada oliy ta’lim tashkilotlarining barqaror rivojlanishini boshqarishning nazariy-uslubiy asoslari, iqtisodiy mazmuni va istiqbolli yo‘nalishlari tadqiq etilgan. Oliy ta’lim tashkilotlari barqarorligini ta’minlashda moliyaviy resurslardan samarali foydalanish, daromad manbalarini diversifikatsiya qilish, inson kapitalini rivojlantirish, ilmiy-tadqiqot natijalarini tijoratlashtirish, raqamli boshqaruv texnologiyalarini joriy etish, xalqaro akademik hamkorlik va universitetlarning iqtisodiyot hamda jamiyat bilan integratsiyasini kuchaytirishning ahamiyati asoslangan. Barqaror rivojlanishni baholashda iqtisodiy, akademik, innovatsion, institutsional, ijtimoiy va ekologik yo‘nalishlarni o‘zaro bog‘liq holda hisobga olish zarurligi ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijasida oliy ta’lim tashkilotlarining barqaror rivojlanishini boshqarishning ustuvor yo‘nalishlari tizimlashtirilib, ularning holatini kompleks baholashga mo‘ljallangan integral indeks yondashuvi taklif etilgan. Mazkur yondashuv oliy ta’lim tashkilotlarida strategik qarorlarni qabul qilish, resurslarni ustuvor yo‘nalishlarga taqsimlash hamda uzoq muddatli raqobatbardoshlikni ta’minlash imkonini beradi.
Аннотация: в статье исследованы теоретико-методические основы, экономическое содержание и перспективные направления управления устойчивым развитием организаций высшего образования. Обосновано значение эффективного использования финансовых ресурсов, диверсификации источников доходов, развития человеческого капитала, коммерциализации результатов научных исследований, внедрения цифровых технологий управления, расширения международного академического сотрудничества и усиления интеграции университетов с экономикой и обществом. Показана необходимость комплексного учета экономических, академических, инновационных, институциональных, социальных и экологических направлений при оценке устойчивого развития организаций высшего образования. В результате исследования систематизированы приоритетные направления управления устойчивым развитием организаций высшего образования и предложен подход к формированию интегрального индекса их устойчивости. Данный подход позволяет повысить обоснованность стратегических управленческих решений, эффективность распределения ресурсов и обеспечить долгосрочную конкурентоспособность организаций высшего образования.
Abstract: the article examines the theoretical and methodological foundations, economic content, and prospective directions for managing the sustainable development of higher education institutions. Particular attention is paid to the efficient use of financial resources, diversification of revenue sources, human capital development, commercialization of research results, implementation of digital management technologies, international academic cooperation, and stronger integration of universities with the economy and society. The study demonstrates the need to assess university sustainability through an integrated combination of economic, academic, innovative, institutional, social, and environmental dimensions. Based on the research findings, priority areas for sustainable development management in higher education institutions are systematized and an integrated sustainability index approach is proposed. The proposed approach can improve strategic decision-making, facilitate the efficient allocation of resources, and contribute to the long-term competitiveness of higher education institutions.