O‘QUVCHILARDA SAVODXONLIK KO‘NIKMALARINI PIRLS XALQARO BAHOLASH DASTURI ASOSIDA SHAKLLANTIRISH MAZMUNI

Authors

  • Sulaymonov Mirsaid Muhiddin o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: savodxonlik, o‘qish savodxonligi, PIRLS, boshlang‘ich ta’lim, matnni tushunish, o‘qish maqsadlari, kognitiv jarayonlar, axborot, talqin qilish, xulosa chiqarish, tanqidiy fikrlash, baholash, raqamli savodxonlik, kompetensiya., Ключевые слова: грамотность, читательская грамотность, PIRLS, начальное образование, понимание текста, цели чтения, когнитивные процессы, информация, интерпретация, формулирование выводов, критическое мышление, оценивание, цифровая грамотность, компетентность., Keywords: literacy, reading literacy, PIRLS, primary education, text comprehension, reading purposes, cognitive processes, information, interpretation, making inferences, critical thinking, evaluation, digital literacy, competence.

Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarda savodxonlik, xususan, o‘qish savodxonligi ko‘nikmalarini PIRLS xalqaro baholash dasturi asosida shakllantirish mazmuni ilmiy-metodik jihatdan yoritilgan. PIRLS dasturining o‘qish maqsadlari va matnni tushunish jarayonlari, shuningdek, o‘quvchilarda matndan aniq axborotni topish, sodda xulosalar chiqarish, g‘oya va ma’lumotlarni talqin hamda integratsiya qilish, matn mazmuni va shaklini baholash kabi ko‘nikmalarni rivojlantirish masalalari tahlil qilingan. Maqolada savodxonlik mazmunini tashkil etuvchi kognitiv, kommunikativ, tahliliy, baholovchi va refleksiv komponentlarning o‘zaro bog‘liqligi asoslangan.

Аннотация. В данной статье научно-методически раскрывается содержание формирования у учащихся на этапе начального образования навыков грамотности, в частности читательской грамотности, на основе международной программы оценки PIRLS. Проанализированы цели чтения и процессы понимания текста, предусмотренные программой PIRLS, а также вопросы развития у учащихся таких навыков, как поиск конкретной информации в тексте, формулирование простых выводов, интерпретация и интеграция идей и информации, оценивание содержания и формы текста. В статье обоснована взаимосвязь когнитивного, коммуникативного, аналитического, оценочного и рефлексивного компонентов, составляющих содержание грамотности.

Abstract. This article provides a scientific and methodological analysis of the content of developing literacy skills, particularly reading literacy skills, among pupils at the primary education level based on the PIRLS international assessment program. The study analyzes the reading purposes and text comprehension processes of the PIRLS program, as well as the development of such skills as locating explicit information in a text, making simple inferences, interpreting and integrating ideas and information, and evaluating the content and form of a text. The article substantiates the interrelationship of cognitive, communicative, analytical, evaluative, and reflective components that constitute the content of literacy.

References

Published

2026-09-13