BENZINLI YENGIL AVTOMOBIL DVIGATELINING SALT ISHLASH REJIMIDA ISSIQLIK OQIMINING AVTOMOBIL ATROFIDAGI HAVO HARORATIGA TA’SIRINI MASOFAGA BOG‘LIQ HOLDA BAHOLASH

Authors

  • Abdirashidov Aslidin Abdumuhammad o‘g‘li Author
  • To‘rayev Jaxongir Shamsiddin o‘g‘li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: benzinli yengil avtomobil, ichki yonuv dvigateli, salt ishlash rejimi, issiqlik oqimi, issiqlik ajralishi, havo harorati, atrof-muhit, issiqlik tarqalishi, masofaga bog‘liqlik, lokal issiqlik zonasi., Ключевые слова: бензиновый легковой автомобиль, двигатель внутреннего сгорания, режим холостого хода, тепловой поток, тепловыделение, температура воздуха, окружающая среда, распространение тепла, зависимость от расстояния, локальная тепловая зона., Keywords: gasoline passenger vehicle, internal combustion engine, idling mode, heat flow, heat release, air temperature, environment, heat dispersion, distance dependence, local thermal zone.

Abstract

Mazkur tezisda benzinli yengil avtomobil dvigatelining salt ishlash rejimida ajraladigan issiqlikning avtomobil atrofidagi havo haroratiga ta’siri masofaga bog‘liq holda o‘rganilgan. Dvigatelning ishlashi jarayonida yoqilg‘ining yonishidan hosil bo‘ladigan issiqlikning bir qismi ishlangan gazlar, sovitish tizimi va qizigan konstruktiv elementlar orqali atrof-muhitga uzatilishi tahlil qilingan. Tadqiqotda avtomobildan turli masofalarda havo haroratining o‘zgarishini kuzatish orqali issiqlik ta’sirining tarqalish xususiyatlarini baholashga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, tashqi havo harorati, shamol tezligi va yo‘nalishi, namlik hamda avtomobilning ishlash davomiyligi kabi omillarning issiqlik tarqalish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Olingan ilmiy yondashuv avtomobil atrofida shakllanadigan lokal issiqlik zonasini aniqlash, transport vositalaridan atrof-muhitga uzatiladigan issiqlik yuklamasini baholash va transport infratuzilmasining mikroiqlim sharoitlarini o‘rganish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

В данной работе исследуется влияние теплового потока, выделяемого бензиновым двигателем легкового автомобиля в режиме холостого хода, на температуру окружающего воздуха в зависимости от расстояния до автомобиля. Проанализировано распределение тепла, образующегося в результате сгорания топлива, и его передача в окружающую среду через отработавшие газы, систему охлаждения и нагретые конструктивные элементы автомобиля. Основное внимание уделено оценке характера распространения теплового воздействия при различных расстояниях от автомобиля путем измерения изменения температуры окружающего воздуха. Рассмотрено также влияние температуры наружного воздуха, скорости и направления ветра, влажности и продолжительности работы двигателя на процесс распространения тепла. Представленный научный подход может быть использован для определения локальной зоны теплового воздействия вокруг автомобиля, оценки тепловой нагрузки, передаваемой транспортными средствами в окружающую среду, а также исследования микроклиматических условий в зонах транспортной инфраструктуры.

This study investigates the effect of the heat flow released by a gasoline passenger vehicle engine during idling on the ambient air temperature as a function of the distance from the vehicle. The distribution of heat generated during fuel combustion and its transfer to the environment through exhaust gases, the cooling system, and heated structural components of the vehicle are analyzed. Particular attention is paid to evaluating the spatial characteristics of thermal influence by monitoring changes in ambient air temperature at different distances from the vehicle. The effects of outdoor air temperature, wind speed and direction, humidity, and engine operating duration on heat dispersion are also considered. The proposed scientific approach can be used to determine the local thermal influence zone around vehicles, assess the heat load transferred from vehicles to the environment, and investigate microclimatic conditions in areas of transport infrastructure.

References

Published

2026-09-21