(untitled) (ZAMONAVIY TARAQQIYOT VA FAN: 21-ASR YONDASHUVLARI, 2026)
Gipovolemik shok reanimatologiya va anesteziologiya amaliyotida tez rivojlanuvchi, hayot uchun xavfli patologik holat bo‘lib, uning asosida intravaskulyar qon hajmining kamayishi natijasida to‘qimalar perfuziyasi va kislorod yetkazib berilishining buzilishi yotadi. Klinik amaliyotda ushbu holat ko‘pincha o‘tkir qon yo‘qotish, travmatik shikastlanishlar, operatsion va postoperatsion asoratlar hamda og‘ir suvsizlanish fonida rivojlanadi. Gipovolemik shokning erta bosqichida periferik to‘qimalar perfuziyasining buzilishi markaziy gemodinamik o‘zgarishlardan oldinroq klinik namoyon bo‘lishi mumkinligi sababli muhim diagnostik ahamiyatga ega. Teri qoplamalarining oqarishi, sovuqligi va marmarsimon ko‘rinishi, kapillyar to‘ldirish vaqtining uzayishi, periferik pulslarning susayishi, shuningdek mikrosirkulyatsiya yetishmovchiligi belgilari erta klinik indikatorlar sifatida baholanadi. Periferik perfuziya buzilishining o‘z vaqtida aniqlanishi reanimatsion chora-tadbirlarni erta boshlash imkonini berib, ko‘p a’zoli yetishmovchilik rivojlanishining oldini olishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Shu bois gipovolemik shokda periferik to‘qimalar perfuziyasi buzilishining klinik belgilarini aniqlash va ularni to‘g‘ri interpretatsiya qilish anesteziolog-reanimatolog amaliyotida yuqori klinik va prognostik ahamiyatga ega hisoblanadi.