ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA RAQAMLASHTIRISH VA SUN’IY INTELLEKTNING ROLI

Abstract

Kirish. Raqamlashtirish energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha tadqiqotlarning yangi bosqichini shakllantirmoqda. IoT qurilmalari, aqlli hisoblagichlar, bulutli texnologiyalar, raqamli egizaklar va sun’iy intellekt energiya tizimlarini real vaqt rejimida nazorat qilish imkonini bermoqda.

Sun’iy intellekt yordamida:

·  energiya iste’molini prognozlash;

·  elektr yuklamalarini optimallashtirish;

·  uskunalarning nosozligini oldindan aniqlash;

·  energiya yo‘qotishlarini aniqlash;

·  iste’mol jadvalini optimallashtirish;

·  qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqarishini prognozlash mumkin.

Ayniqsa, ishlab chiqarish korxonalarida prediktiv texnik xizmat ko‘rsatish tizimlarining rivojlanishi energiya samaradorligi bilan bevosita bog‘liq. Uskunaning texnik holati oldindan aniqlansa, uning samarasiz ishlashi yoki favqulodda to‘xtashi natijasidagi energiya va iqtisodiy yo‘qotishlarni kamaytirish mumkin.

Transport sektori ham energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha faol tadqiqotlar olib borilayotgan yo‘nalishlardan biridir. Elektr transporti, gibrid avtomobillar, energiya tejamkor dvigatellar, regenerativ tormozlash tizimlari va transport oqimlarini raqamli boshqarish asosiy tadqiqot yo‘nalishlarini tashkil etadi.

Elektr transportining rivojlanishi transport vositalarining bevosita yoqilg‘i sarfini kamaytirish bilan birga, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish imkoniyatini ham oshiradi. Biroq elektr transportining umumiy ekologik va energetik samaradorligi elektr energiyasi qanday manbadan ishlab chiqarilishiga ham bog‘liq.

Shuning uchun zamonaviy tadqiqotlarda transport vositasi emas, balki “energiya manbai – elektr tarmog‘i – transport vositasi – iste’mol” zanjiri yaxlit tizim sifatida o‘rganilmoqda.