EMOTSIYANING KOGNITIV JARAYONLARGA TA’SIRI: XOTIRA VA TAFAKKURNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Abstract

Mazkur maqolada emotsional holatlarning kognitiv jarayonlarga, xususan, xotira va tafakkurga ta’siri psixologik adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Emotsiyaning axborotni idrok etish, diqqatni yo‘naltirish, xotirada kodlash, mustahkamlash va qayta tiklash hamda muammoli vaziyatlarda fikrlashga ta’sir qiluvchi mexanizmlari yoritiladi. Tahlil emotsiya ta’sirining bir yoqlama emasligini ko‘rsatadi: hissiy jihatdan ahamiyatli voqealar ayrim ma’lumotlarning esda qolishini kuchaytirishi mumkin, biroq kuchli zo‘riqish diqqat doirasini toraytirib, ishchi xotira va murakkab fikrlash samaradorligini pasaytirishi ehtimoli ham mavjud. Maqolada amigdala, gippokamp va prefrontal korteksning o‘zaro aloqasi, kayfiyatga mos xotira, emotsional xotiraning qayta tiklanishdagi o‘zgaruvchanligi hamda ta’lim muhitidagi amaliy ahamiyat muhokama qilinadi. Yakunda ta’lim jarayonida emotsional xavfsizlikni ta’minlash, stressni boshqarish va ma’lumotni mazmunli qayta ishlashga doir tavsiyalar beriladi. Maqola nazariy-tahliliy xarakterda bo‘lib, muallifning konseptual yondashuvini taklif etadi va original eksperimental ma’lumotlarni o‘z ichiga olmaydi.