EKSPLUATATSION OMILLARNING YONILG‘I SAMARADORLIGIGA TA’SIRI (Surxondaryo viloyati misolida)
Keywords:
Kalit so‘zlar: yonilg‘i sarfi, ekspluatatsion omillar, havo harorati, yuk massasi, yo‘l relyefi, sinergetik ta'sir, KLM algoritmi, Surxondaryo viloyati.Abstract
Surxondaryo viloyatining murakkab tog‘li relyefi (300–2000 m) va +45...+48 °C yozgi jaziramasi og‘ir yuk avtomobillari (HOWO A7 6×4, MAN TGS 33.360) yonilg‘i sarfini prognoz qilishda jiddiy muammolarni yuzaga keltiradi: mavjud statik me’yorlar real sarfdan +20...35% gacha farq qiladi. Maqolaning maqsadi — yonilg‘i sarfiga ta’sir etuvchi uchta asosiy ekspluatatsion omilni — havo harorati, yuk massasi va yo‘l relyefini — matematik asosda tahlil qilish hamda ularning sinergetik ta’sirini ko‘paytma koeffitsiyentlar modeli orqali ifodalashdir.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qo‘mitasi. Yuk tashish statistikasi. — Toshkent, 2023.
2. Gillespie T.D. Fundamentals of Vehicle Dynamics. — SAE International, 1992.
3. Rossiya Federatsiyasi Transport vazirligi. AM-23-r/2008 farmoyishi. — Moskva, 2008.
4. Wang J. et al. Statistical analysis of fuel consumption factors for heavy-duty diesel trucks // Transportation Research Part D. — 2019. — Vol. 68. — P. 225–239.
5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. "Transport xizmatlarini tartibga solish" to‘g‘risidagi Nizom. — Toshkent, 2020.
6. Baxramov F.X. va boshq. Surxondaryo viloyatidagi tabiiy-iqlim sharoitlarida avtomobillarning ish sharoitlarini tasniflash // Tadqiqotlar. — 2025. — T. 63. — №2. — B. 26–32.
7. Abdiqadirov Sh.A. va boshq. Shinaning yo‘l bilan ishqalanishini optimallashtirish orqali avtomobilning energiya samaradorligini oshirish // World Scientific Research Journal. — 2026. — Vol. 49. — Is. 1.
8. Рогачев В. А. Разработка методики определения норм расхода топлива автомобилей в реальных условиях эксплуатации: магистерская диссертация 2019. — 83 с.
