KORPORATIV MOLIYANING NAZARIY JIHATLARI VA ULARNING AMALIY QO‘LLANILISHI
Abstract
Korporativ moliya zamonaviy bozor iqtisodiyotining muhim tarkibiy qismi bo‘lib, korxonalar faoliyatini moliyaviy jihatdan ta’minlash, moliyaviy resurslarni shakllantirish va ulardan samarali foydalanish bilan bog‘liq iqtisodiy munosabatlarni o‘z ichiga oladi. Bugungi kunda korporativ moliya nafaqat korxonalar faoliyatining moliyaviy asosini yaratadi, balki ularning uzoq muddatli rivojlanishi, investitsion jozibadorligi va raqobatbardoshligini ta’minlashda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Korporativ moliyaning asosiy maqsadi kompaniya qiymatini maksimal darajada oshirishdan iborat bo‘lib, bu maqsadga erishish uchun moliyaviy menejmentning zamonaviy usullari va mexanizmlaridan foydalaniladi.
Korporativ moliyaning nazariy asoslari kompaniya qiymatini maksimallashtirish konsepsiyasi, kapital tuzilmasi nazariyasi, agentlik nazariyasi, portfel nazariyasi hamda risk va daromadlilik o‘rtasidagi bog‘liqlik konsepsiyalariga tayanadi. Ushbu nazariyalar korxonalarning moliyaviy qarorlarini ilmiy jihatdan asoslashga xizmat qiladi. Ayniqsa, kompaniya qiymatini oshirish konsepsiyasi korporativ moliyaning markaziy g‘oyasi hisoblanadi. Mazkur yondashuvga ko‘ra, korxona rahbariyati tomonidan qabul qilinadigan barcha moliyaviy qarorlar aksiyadorlar boyligini ko‘paytirishga qaratilgan bo‘lishi kerak. Shu nuqtai nazardan investitsiyalarni jalb qilish, kapital manbalarini tanlash va foydani taqsimlash jarayonlari korporativ moliyaning eng muhim vazifalaridan biri sifatida qaraladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni. – Toshkent, 2022.
2. O‘zbekiston Respublikasi “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, yangi tahrir.
3. O‘zbekiston Respublikasi “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent.
4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki materiallari va statistik ma’lumotlari.
5. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi rasmiy nashrlari va hisobotlari.
6. Berk J., DeMarzo P. Corporate Finance. – 6th ed. – Boston: Pearson Education, 2023. – 1152 p.
7. Gitman L. J., Zutter C. J. Principles of Managerial Finance. – 16th ed. – London: Pearson, 2022. – 896 p.
