MAVSUMIY SHAROITLARDA (QOR, MUZ, ISSIQLIK) YUK TASHISH UCHUN YO‘LLARNI TAYYORLASH CHORALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: mavsumiy sharoitlar, qor va muz, yuqori harorat, yuk tashish xavfsizligi, yo‘llarni tayyorlash, qishki shinalar, mavsumiy cheklovlar, asfalt harorati, profilaktik ta’mirlash, aqlli transport tizimlari.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada mavsumiy sharoitlarning keskin o‘zgarishi – qishda qor va muz, yozda yuqori harorat – yuk tashish xavfsizligi va samaradorligiga ko‘rsatadigan jiddiy ta’siri tahlil qilinadi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, AQShda yo‘l kechikishlarining 23 foizi ob-havo sababli yuzaga keladi va bu yuk tashish kompaniyalariga yiliga 2-3,5 milliard dollargacha zarar keltiradi. Maqolada sovuq mavsumda yo‘l infratuzilmasini qish sharoitiga tayyorlash, transport vositalarini (shinalar, akkumulyatorlar, sovutish tizimi, shisha artgichlar) qishki ekspluatatsiyaga tayyorlash, haydovchilar uchun xavfsizlik qoidalari va favqulodda vaziyatlar to‘plami, qishki yo‘llarda qatnov qoidalari, shuningdek, qish mavsumida yo‘nalishlarni rejalashtirish strategiyalari batafsil yoritilgan.
References
1. Maxkamov N.Y., Yangiboyev X.N. Mavsumiy shinalarning transport vositalari harakat xavfsizligiga ta’siri // O‘zbekiston Respublikasi FVV Akademiyasi ilmiy jurnali. – Toshkent, 2025. – B. 69-73.
2. Maxkamov N.Y., Yangiboyev X.N. Shinalarning mavsumiy xususiyatlari va ularning yo‘l harakati xavfsizligiga ta’siri tahlili // O‘zbekiston Respublikasi FVV Akademiyasi. – 2025.
3. Sadikov I.S., Ashurov F.B. O‘zbekiston Respublikasi sharoitida yozgi davrda avtomobil yo‘llarining saqlanishini ta’minlash // Toshkent davlat transport universiteti ilmiy maqolalari. – Toshkent, 2025. – B. 128-134.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yo‘l xo‘jaligi sohasini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-330-son qarori. – Toshkent, 2023-yil 10-oktabr.
5. O‘zbekiston Respublikasining “Avtomobil yo‘llari to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2015-yil.
6. O‘zbekiston Respublikasining “Yo‘l harakati xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2013-yil.
7. Viloyat hududidan o‘tuvchi avtomobil yo‘llarida yilning harorat yuqori bo‘lgan vaqtlarida yuk avtotransport vositalarining ayrim toifalarini harakatlanishini mavsumiy cheklash to‘g‘risida HQL-179/24-son hokim qarori. – 2024.
