INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA TO‘Y MAROSIMLARI ETNOGRAFIZMLARINING LINGVOKULTUROLOGIK TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: lingvokulturologiya, etnografizm, to‘y, nikoh, semantik maydon, madaniy lakuna, ekvivalentlik, kelin salom.Abstract
Annotatsiya: Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida to‘y marosimlariga oid etnografizmlar (urf-odat, marosim, rol, buyum, taom va marosim formulalarini ifodalovchi realiya-leksika) lingvokulturologik yondashuv asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Lingvokulturologiya til birliklarida madaniyatning “namoyon bo‘lishi, aks etishi va mustahkamlanishi”ni o‘rganadigan yo‘nalish sifatida talqin qilinib, ushbu ishda aynan to‘y konsepti atrofida shakllangan birliklarning semantik, konnotativ va pragmatik qatlamlari ochib beriladi. Metodologiya doirasida etnografizmlar semantik maydonlarga ajratilib, “marosim-amal”, “ishtirokchi-rol”, “artefakt-belgi”, “matn formula”, “mehmondorchilik-hadya/taom” bloklari bo‘yicha kodlandi. Natijalar o‘zbek tilida to‘y leksikasi ko‘proq qarindoshlik va bosqichma-bosqich marosim skriptini kodlashini, ingliz tilida esa marosimning rasmiy-ritual formulalari va vizual atributlari nisbatan markaziy ekanini ko‘rsatdi. Xulosa sifatida lingvokulturologik talqin tarjima, til o‘qitish va madaniyatlararo muloqotda ekvivalentlikni aniq belgilash, lakunalarni izohli strategiyalar bilan yopish va “wedding/to‘y” konseptlarining farqli madaniy skriptini ochiq o‘rgatish zarurligini asoslaydi.
References
1. Urayimova, B. M. (2022). Linguoculturology as a discipline of language and culture.
2. “Linguoculturology as the New Branch of Linguistics” (PDF). “Learning Any Language with Linguoculturology…” (Telia, Krasnykh ta’riflari keltirilgan PDF).
3. Inlibrary.uz (2025). The Relationship of Linguoculturology as a science… Uzbekacademy.uz (2025). To‘y marosimlari (nikoh o‘qitish, xutbayi nikoh va boshqalar).
4. Meros.uz. Fotiha to‘yi (qiz oshi, sovg‘a/dasturxon, to‘y kuni belgilash).
