XITOY TILIDAGI 才 (CÁI) YUKLAMASINING FUNKSIONAL-SEMANTIK TAVSIFI
Keywords:
Kalit so‘zlar: xitoy tili, 才 (cái) yuklamasi, funksional-semantik tahlil, skalyar operator, kutilgan me’yordan og‘ish, sub’ektiv miqdor, qiyosiy tilshunoslik.Abstract
Annotatsiya: Maqolada hozirgi xitoy tilidagi 才 (cái) yuklamasining funksional-semantik xususiyatlari tahlil qilinadi. Yuklamaning to‘rt asosiy qo‘llanish turi — vaqt, cheklov (miqdor), shart va ta’kid ma’nolari — ko‘rib chiqiladi hamda ularni birlashtiruvchi yagona semantik asos — “kutilgan me’yordan og‘ish” (rejected expectation) tamoyili asoslanadi. 才 ning skalyar (darajaviy) operator sifatidagi tabiati, sub’ektiv kichik miqdor ma’nosi va uning o‘zbek tiliga muvofiqlashuvi masalalari muhokama etiladi.
References
1. Lai H.-L. Rejected expectations: the scalar particles cai and jiu in Mandarin Chinese // Linguistics. — 1999. — Vol. 37, No. 4. — P. 625–661.
2. Lai H.-L. Rejected expectations: the scalar particles cai and jiu in Mandarin Chinese: PhD dissertation. — Austin: University of Texas at Austin, 1995.
3. Hole D. P. Focus and Background Marking in Mandarin Chinese: System and Theory behind cái, jiù, dōu and yě. — London: RoutledgeCurzon, 2004.
4. Biq Y.-O. From focus in proposition to focus in speech situation: cai and jiu in Mandarin Chinese // Journal of Chinese Linguistics. — 1988. — Vol. 16. — P. 72–108.
5. Biq Y.-O. The Semantics and Pragmatics of cai and jiu in Mandarin Chinese: PhD dissertation. — Ithaca: Cornell University, 1984.
6. Li Ch. N., Thompson S. A. Mandarin Chinese: A Functional Reference Grammar. — Berkeley: University of California Press, 1981.
7. 白梅丽. 现代汉语“才”和“就”的语义分析 // 中国语文. — 1987. — 第5期. — 第390–398页.
8. 陈立民. 也说“就”和“才” // 当代语言学. — 2005. — 第1期. — 第16–34页.
9. 周守晋. “主观量”的语义信息特征与“就”、“才”的语义 // 北京大学学报 (哲学社会科学版). — 2004. — 第41卷, 第3期. — 第121–131页.
10. 张谊生. 现代汉语副词“才”的句式与搭配 // 汉语学习. — 1996. — 第3期.
11. 吕叔湘. 现代汉语八百词 (增订本). — 北京: 商务印书馆, 1999.