SARLAVHALARNING TIPOLOGIYASI VA ULARNING PRAGMATIK VAZIFALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: sarlavha, tipologiya, pragmatik vazifalar, nominativ funksiya, appellativ funksiya, matn diskursi, kommunikativ strategiya.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tezis sarlavhalarning tuzilish va funksional tipologiyasi hamda ularning pragmatik vazifalarini tizimli yoritishga bag‘ishlangan. Sarlavha matnning «yuzi» bo‘lib, u nafaqat informativ, balki kommunikativ-pragmatik jihatdan ham muhim birlikdir. Ishda sarlavhalarning sodda, murakkab, nominativ, feʼlli, so‘roq, undov kabi tiplari, shuningdek, ularning referensial, appellativ, ekspressiv, fatik, metamatn va identifikatsiya funksiyalari tahlil qilinadi. Sarlavhaning pragmatik salohiyati uning adresatga ta’sir etish, diqqatni jalb qilish, baho munosabatini ifodalash va matn mazmunini oldindan belgilashda namoyon bo‘ladi. Tezisda tipologiya va pragmatik vazifalar o‘rtasidagi bog‘liqlik, shuningdek, matn turlari va diskursiv kontekstga qarab sarlavha xususiyatlarining o‘zgaruvchanligi asoslanadi.
References
1.Babayeva, I. (2025). "Gazeta sarlavhalari: lingvistik tuzilma, madaniy xususiyatlar va o‘quvchilarni jalb qilish". Lingvospektr, 311.
2."Sarlavhalar tahlili va sarlavha tanlash tamoyillari". (2024). Ilmiybaza.uz.
3. Kosmachyova, O.Yu. "Pragmaticheskiye tipy intentsionalnoy ustanovki adresanta v zagolovkakh elektronnykh SMI". CyberLeninka.
4.Karanova, V.E. (2023). "Funktsionalno-pragmaticheskiy aspekt angliyazychnykh gazetnykh zagolovkov". XXIX Open Conference for Philology Students.
5. Dautova, A.T. (2016). "Zagolovok kak obyekt lingvisticheskogo issledovaniya". Philart.kaznu.kz.
6. Topchiy, L.M. (2019). "Methods of actualization of pragmatic meaning in the media names". Naukoviy visnik DDPU im. Ivana Franka, 12, 221-224.
7. Finkbeiner, R. (Ed.). (2024). "Headlines as illocutionary subacts: The genre-specificity of headlines". Journal of Pragmatics (Special Issue).
8."Funktsii zagolovkov nemetskoyazychnykh novostnykh tekstov". CyberLeninka.
9."Zagolovok kak vazhneyshaya pragmaticheskaya yedinitsa gazetnoy stati". (2016). Molodoy uchenyy.
