KONSTITUTSIYAGA MUVOFIQ SHAXSNING BUZILGAN HUQUQ VA ERKINLIKLARINI TIKLASHNING HUQUQIY MEXANIZMLARI
Keywords:
Kalit soʻzlar: Konstitutsiya, inson huquqlari, huquqni tiklash, sud himoyasi, samarali huquqiy himoya vositasi, maʼmuriy shikoyat, zararni qoplash, Ombudsman, konstitutsiyaviy shikoyat.Abstract
Annotatsiya: Maqolada Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq shaxsning buzilgan huquq va erkinliklarini tiklash tushunchasi, uning konstitutsiyaviy-huquqiy mazmuni hamda amalga oshirish mexanizmlari tahlil qilingan. Sud orqali himoyalanish, davlat organlarining qarorlari, harakatlari va harakatsizligi ustidan shikoyat qilish, yetkazilgan zararni qoplash, Ombudsmanga va Konstitutsiyaviy sudga murojaat etish institutlarining oʻzaro munosabati ochib berilgan. Buzilgan huquqni tiklash faqat huquqbuzarlikni eʼtirof etish bilan cheklanmasdan, shaxsning avvalgi huquqiy holatini amalda qayta taʼminlash, zarar oqibatlarini bartaraf etish va huquqning takroran buzilishini oldini olishni qamrab olishi asoslangan.
References
[1,3] Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. https://lex.uz/docs/6445145.
[2] Husanov O.T. Konstitutsiyaviy huquq: darslik. Toʻldirilgan va qayta ishlangan toʻrtinchi nashr. — T.: Toshkent davlat yuridik universiteti, 2022. 137–143-betlar.
[4] Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. https://lex.uz/docs/6445145; “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni. https://lex.uz/docs/3336169.
[5] Moʻminov A.R., Tillabayev M.A. Inson huquqlari: darslik / masʼul muharrir A.X. Saidov. 2-nashr. — T.: Adolat, 2013. 408-410, 426-430-betlar.
[6] Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy sud ishlarini yuritish toʻgʻrisidagi kodeksi. https://lex.uz/docs/3527353.
[7] Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 16-yanvardagi “Davlat boji toʻgʻrisida”gi qonuni. https://lex.uz/ru/docs/6757759.
[8] Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi. https://lex.uz/docs/111189.
[9] “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 15-noyabrdagi qonuni. https://lex.uz/docs/7223219; Moʻminov A.R., Tillabayev M.A. Koʻrsatilgan asar. 426-430-betlar.
[10] “Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida”gi 2021-yil 27-apreldagi Konstitutsiyaviy Qonun. https://lex.uz/docs/5391934.
[11] Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. https://lex.uz/docs/7338189.
[12] Bokiyev S. Inson huquqlarini himoya qilish sohasida milliy indikatorlarni shakllantirishning dolzarb masalalari: magistrlik dissertatsiyasi. — Toshkent: Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Akademiyasi, 2022. 8-10, 70-79-betlar.