РАҲБАРЛИК ҚАРОРЛАРИНИНГ ИЖТИМОИЙ ЛЕГИТИМЛИГИ: НОАНИҚЛИК ШАРОИТИДА ИШОНЧ, ПРОЦЕДУРАВИЙ АДОЛАТ ВА МАСЪУЛИЯТНИНГ ПСИХОЛОГИК МЕХАНИЗМЛАРИ
Keywords:
Калит сўзлар: бошқарув қарори, раҳбар масъулияти, ижтимоий ишонч, ижтимоий легитимлик, процедуравий адолат, ноаниқлик, қарорни қабул қилиш, ташкилий психология.Abstract
Аннотация. Мақолада раҳбарлик қарорларининг ижтимоий легитимлиги ноаниқлик шароитидаги бошқарув фаолиятининг муҳим ижтимоий-психологик натижаси сифатида назарий таҳлил қилинади. Муаллифлик ёндашувида қарорнинг ижтимоий легитимлиги жамоа ва манфаатдор субъектлар томонидан қарорни мазмунан асосланган, қабул қилиш тартиби жиҳатидан адолатли ва масъулият нуқтаи назаридан ишончли деб қабул қилиниши ҳамда уни ихтиёрий қўллаб-қувватлашга тайёрлик билан ифодаланувчи интегратив психологик ҳолат сифатида талқин этилади. Назарий синтез асосида «ноаниқлик – масъулиятли қарор жараёни – процедуравий адолат – раҳбарга ишонч – қарор легитимлиги – ҳамкорликка тайёрлик» концептуал занжири таклиф этилади. Ушбу ёндашув бошқарув қарорларининг самарадорлигини фақат натижа билан эмас, балки қарорни қабул қилиш жараёнининг психологик сифати ва ижтимоий қабул қилиниши билан биргаликда баҳолаш заруратини асослайди.
References
1. Ўзбекистон Республикаси Президенти. (2026, 2 апрель). Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 35 йиллигини кенг нишонлашга тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида. https://president.uz/uz/lists/view/9072
2. Mayer, R. C., Davis, J. H., & Schoorman, F. D. (1995). An integrative model of organizational trust. Academy of Management Review, 20(3), 709–734. https://doi.org/10.5465/AMR.1995.9508080335
3. Dirks, K. T., & Ferrin, D. L. (2002). Trust in leadership: Meta-analytic findings and implications for research and practice. Journal of Applied Psychology, 87(4), 611–628. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.4.611
4. Colquitt, J. A., Scott, B. A., & LePine, J. A. (2007). Trust, trustworthiness, and trust propensity: A meta-analytic test of their unique relationships with risk taking and job performance. Journal of Applied Psychology, 92(4), 909–927. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.4.909
5. Korsgaard, M. A., Schweiger, D. M., & Sapienza, H. J. (1995). Building commitment, attachment, and trust in strategic decision-making teams: The role of procedural justice. Academy of Management Journal, 38(1), 60–84. https://doi.org/10.5465/256728
6. Tyler, T. R. (2000). Social justice: Outcome and procedure. International Journal of Psychology, 35(2), 117–125. https://doi.org/10.1080/002075900399411
7. Tyler, T. R. (2006). Psychological perspectives on legitimacy and legitimation. Annual Review of Psychology, 57, 375–400. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.57.102904.190038
8. Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263–292. https://doi.org/10.2307/1914185
9. Nazarov, A. S. (2026). Socio-Psychological Determinants of Managerial Decision Making in Leadership Activity. Novateur Publication, India. 154 p. ISBN 978-93-87905-37-2.
10. Hmilar, O., & Cherevychnyi, S. (2020). Uncertainty tolerance in the process of commander’s decision-making. Psychological Journal, 6(2), 75–83. https://doi.org/10.31108/1.2020.6.2.7
