RAQAMLI IDENTITETLARNING SHAKLLANISHI VA IJTIMOIY TAFAKKUR TRANSFORMATSIYASI
Abstract
Bugungi globallashuv va raqamlashtirish jarayonlari inson hayotining deyarli barcha sohalarini qamrab olib, uning ijtimoiy munosabatlari, axborotni qabul qilish va qayta ishlash usullari, o‘zini namoyon etish shakllari hamda jamiyatdagi o‘rnini anglashiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Internet, ijtimoiy tarmoqlar, raqamli platformalar va virtual kommunikatsiya vositalarining keng tarqalishi natijasida insonning ijtimoiy faolligi endilikda faqat real makon bilan chegaralanib qolmay, virtual muhitda ham namoyon bo‘lmoqda. Shu jihatdan raqamli muhitda shaxsning o‘zini namoyon etishi va boshqalar tomonidan qabul qilinishi bilan bog‘liq jarayonlarni o‘rganish zamonaviy falsafiy tadqiqotlarning muhim yo‘nalishlaridan biriga aylanmoqda. Raqamli identitet tushunchasi shaxsning internet va raqamli platformalardagi faoliyati davomida shakllanadigan o‘ziga xos ijtimoiy qiyofasini anglatadi. Inson virtual makonda o‘zining ism-sharifi, fotosurati, fikrlari, qiziqishlari, faoliyati, kommunikativ xatti-harakatlari va boshqa raqamli izlari orqali muayyan identitetni yaratadi. Bunda shaxs real hayotdagi o‘zligini virtual muhitga ko‘chirishi bilan birga, ayrim hollarda o‘zining yangi obrazini ham shakllantiradi. Natijada real va virtual identitet o‘rtasidagi munosabat murakkablashib, shaxsning o‘zini anglash jarayoniga ham ta’sir ko‘rsatadi.
References
1. Ergashev I. Falsafa. — Toshkent: O‘zbekiston, 2011.
2. Nazarov Q. Aksiologiya: qadriyatlar falsafasi. — Toshkent: Ma’naviyat, 1998.
3. Shermuhamedova N. Falsafa va fan metodologiyasi. — Toshkent: Universitet, 2005.
4. Yo‘ldoshev S., Usmonov M., Karimov R. Falsafa. — Toshkent: Sharq, 2002.
5. Abdullayeva B. Axborotlashgan jamiyat va zamonaviy tafakkur. — Toshkent: Fan, 2018.
6. Castells M. The Rise of the Network Society. — Oxford: Wiley-Blackwell, 2010.
7. Castells M. The Power of Identity. — Oxford: Wiley-Blackwell, 2010.
8. Turkle S. Life on the Screen: Identity in the Age of the Internet. — New York: Simon & Schuster, 1995.
9. Floridi L. The Fourth Revolution: How the Infosphere is Reshaping the Human Reality. — Oxford: Oxford University Press, 2014.
10. Jenkins H. Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. — New York: New York University Press, 2006.
11. boyd d. It's Complicated: The Social Lives of Networked Teens. — New Haven: Yale University Press, 2014.
12. Goffman E. The Presentation of Self in Everyday Life. — New York: Doubleday, 1959.
13. Bauman Z. Liquid Modernity. — Cambridge: Polity Press, 2000.
14. van Dijck J. The Culture of Connectivity: A Critical History of Social Media. — Oxford: Oxford University Press, 2013.
15. Harari Y. N. Homo Deus: A Brief History of Tomorrow. — New York: Harper, 2016.
