BUXORO VILOYATIDA YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: yashil iqtisodiyot, hududiy rivojlanish, boshqaruv mexanizmi, yashil transformatsiya, resurs samaradorligi, yashil byudjet, MRV, Buxoro viloyati.Abstract
Annotatsiya. Maqolada Buxoro viloyatida yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonlarini boshqarishning institutsional va iqtisodiy asoslari tadqiq etilgan. O‘zbekistonda 2019–2030 yillarga mo‘ljallangan “yashil” iqtisodiyot strategiyasi, 2030 yilgacha “yashil” o‘sish dasturi, “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi, 2025 yilgi davlat dasturi hamda 2025 yilda taqdim etilgan NDC 3.0 doirasidagi yangi iqlim majburiyatlari hududiy boshqaruv nuqtai nazaridan tizimlashtirilgan. Buxoro viloyatining 2025–2026 yillardagi iqtisodiy dinamikasi, investitsiya faolligi va qayta tiklanuvchi energiya loyihalari tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida hududiy “yashil transformatsiya”ni muvofiqlashtiruvchi kengash, loyiha ofisi, “yashil byudjet” belgilash amaliyoti, tumanlar kesimida yashil pasportlar, raqamli monitoring va MRV tizimi hamda davlat–xususiy sheriklikka asoslangan moliyaviy mexanizmlardan iborat integratsiyalashgan boshqaruv modeli taklif etilgan. Takliflar hududning resurs samaradorligini oshirish, investitsiya risklarini pasaytirish va iqtisodiy o‘sishni ekologik barqarorlik bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 4 oktyabrdagi PQ-4477-son qarori. “2019–2030 yillar davrida O‘zbekiston Respublikasining «yashil» iqtisodiyotga o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”. Lex.uz.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 2 dekabrdagi PQ-436-son qarori. “2030 yilgacha O‘zbekiston Respublikasining «yashil» iqtisodiyotga o‘tishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. Lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 30 yanvardagi PF-16-son farmoni. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va «yashil iqtisodiyot» yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida”.
4. UNFCCC. Updated Nationally Determined Contribution of the Republic of Uzbekistan (NDC 3.0) for the period up to 2035. Tashkent, 2025.
5. UNDP. Green Development Finance Assessment for the Republic of Uzbekistan. 2025.
6. UNDP. Report on integration of climate and green priorities into the strategic planning and budgetary process in Uzbekistan. 2026.
7. World Bank. Uzbekistan Country Climate and Development Report. Washington, DC.
8. OECD. Accelerating Sustainable Infrastructure Investments: Uzbekistan. 2026.
9. UNDP. Environment and Climate Action in Uzbekistan. Official country programme materials.
10. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. “O‘zbekiston Respublikasi va Buxoro viloyatining 2025 yil yanvar–dekabr oylari asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichlari”. 2026.
11. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. “Buxoro viloyatida yalpi hududiy mahsulot hajmi qanchaga yetdi?” 02.02.2026.
12. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. “Buxoro viloyati raqamlarda”, 2026 yil yanvar–iyun holati.
13. Buxoro viloyati hokimligi. “Olotda 250 MVt quyosh fotoelektr stantsiyasi va 63 MVt energiya saqlash tizimi qurilishi boshlandi”. 05.12.2025.
14. Ekologik ekspertiza markazi. “Buxoro viloyatida yirik qayta tiklanuvchi energiya loyihasi: jamoatchilik muhokamasi o‘tkazildi”. 30.12.2025.
15. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023 yil 25 oktyabrdagi qarori bilan tasdiqlangan Milliy “yashil” iqtisodiyot taksonomiyasi.
16. UNDP Uzbekistan. “Integrating SDGs and Green Priorities into Public Financial Management in Uzbekistan”. 23.06.2026.
