ISH BERUVCHI TO‘LOVGA QOBILIYATSIZ BO‘LGANDA XODIMLARNING ISH HAQI TALABLARINI KAFOLATLASHNING AYRIM HUQUQIY MASALALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar. to‘lovga qobiliyatsizlik, ish haqi, imtiyozli talab, kreditorlar navbati, ish haqi kafolati, davlat jamg‘armasi.Abstract
Annotatsiya. Maqolada ish beruvchi to‘lovga qobiliyatsiz bo‘lgan hollarda xodimlarning ish haqi va mehnat munosabatlaridan kelib chiqadigan boshqa to‘lovlar bo‘yicha talablarini huquqiy himoya qilish masalalari o‘rganilgan. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi hamda “To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi Qonunda nazarda tutilgan imtiyozli talab modeli tahlil qilinib, uning xodimlarning tegishli to‘lovlarni amalda olishlarini to‘liq kafolatlamasligi asoslangan. Shu munosabat bilan, mavjud davlat jamg‘armasi mexanizmini to‘lanmagan ish haqiga tatbiq etish, ish haqi qarzdorligini to‘lovga qobiliyatsizlikning erta belgisi sifatida kuzatish va istiqbolda alohida kafolat mexanizmini shakllantirish taklif etilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 01.05.2023-y., 03/23/837/0241-son. URL: https://lex.uz/docs/-6449033.
2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi. Birinchi instansiya sudlarida ko‘rilgan iqtisodiy ishlar yuzasidan statistik ma’lumot, 01.01.2025–30.06.2025. URL: https://stat.sud.uz/assets/uploads/economical/pdf/eco-2025-6.pdf
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-maydagi PF-78-son “To‘lovga qobiliyatsizlik institutini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-8180719.
4. O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 29.10.2022-y., 03/22/798/0972-son; 04.07.2024-y., 03/24/934/0469-son. URL: https://lex.uz/docs/-6257288.
5. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 12-apreldagi O‘RQ-763-son “To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 13.04.2022-y., 03/22/763/0306-son. URL: https://lex.uz/docs/-5957612.
6. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining 2025-yil 23-iyundagi 13-son “Iqtisodiy sudlar tomonidan “To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni normalarini qo‘llashning ayrim masalalari to‘g‘risida”gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. URL: https://lex.uz/docs/-7613661.
7. O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 12-martdagi O‘RQ-918-son “Xalqaro mehnat tashkilotining Ish haqini himoya qilish to‘g‘risidagi 95-sonli Konvensiyasini ratifikatsiya qilish haqida”gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 13.03.2024-y., 03/24/918/0204-son. URL: https://lex.uz/docs/-6836427.
8. International Labour Organization. Protection of Wages Convention, 1949 (No. 95). Geneva, 1949. URL: https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORM LEXPUB:12100:0::NO::P12100_INSTRUMENT_ID:312240.
9. Xudaybergenov B.B. To‘lovga qobiliyatsizlik vujudga kelishiga asos bo‘ladigan talablar. Pul majburiyatlari va majburiy to‘lovlar // Yurisprudensiya. 2022. № 3. B. 74–87. URL: https://jurisprudence.tsul.uz/wp-content/uploads /2023/01/Yurisprudensiya-3-son-2022.pdf.
10. Hudaybergenov B.B. Insolvency Law in the Republic of Uzbekistan. Historical and Comparative Analysis // TSUL Legal Report. 2023. Vol. 4. No. 3. P. 14–25. DOI: 10.51788/tsul.lr.4.3./BELF1086. URL: https://legalreport.tsul.uz/ index.php/legalreport/article/download/44/44.
11. Ibratova F.B. Tadbirkorlik subyektlarini bankrot deb topishning fuqarolik-huquqiy muammolari. Yuridik fanlar doktori (DSc) dissertatsiyasi avtoreferati. Toshkent, TDYU, 2021. 58 b. URL:https://api.ziyonet.uz/uploads/books/251467/ 6107cbc378077.pdf.
12. International Labour Organization. Protection of Workers’ Claims (Employer’s Insolvency) Convention, 1992 (No. 173). Geneva, 1992. URL: https://www.ilo.org/resource/c173-protection-workers-claims-employers-insolvency-convention-1992.
13. Directive 2008/94/EC of the European Parliament and of the Council of 22 October 2008 on the protection of employees in the event of the insolvency of their employer // Official Journal of the European Union. 2008. L 283. P. 36–42. URL: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/94/oj/eng.
