SUDLARDA RAQAMLI DALILLARNI BAHOLASHNI TAKOMILLASHTIRISHNING DOLZARB MASALALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar. jinoyat protsessi, raqamli dalil, maqbullik, daxldorlik, ishonchlilik, autentifikatsiya, raqamli kriminalistika, metama’lumot, ekspertiza, sun’iy intellekt.Abstract
Annotatsiya. Ushbu tezisda jinoyat sudlarida raqamli dalillarni maqbullik, daxldorlik va ishonchlilik mezonlari asosida baholashning zamonaviy nazariy-huquqiy muammolari tadqiq etiladi. Raqamli dalillarning elektron qurilmalardan, telekommunikatsiya tarmoqlaridan, Internet resurslaridan va boshqa raqamli muhitlardan olinishi ularni an’anaviy dalillardan farqlovchi bir qator xususiyatlarni yuzaga keltiradi. Jinoyat protsessida dalilning noto‘g‘ri baholanishi shaxsning aybsiz deb hisoblanishi, himoyalanish huquqi va odil sudlov kafolatlariga bevosita ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli maqbullik, daxldorlik va ishonchlilikni alohida, biroq o‘zaro bog‘langan mezonlar sifatida qo‘llash zarurligi asoslab beriladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2024-yil 21-noyabrdagi O‘RQ-1003-son Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi.
3. Tang Z.S. Digital Evidence // Smart Court: The Court of the Future. Cambridge University Press, 2025. P. 65–87.
4. Grimm P.W., Grossman M.R., Cormack G.V. Artificial Intelligence as Evidence // Northwestern Journal of Technology and Intellectual Property. 2021. Vol. 19. No. 1.
5. CEPEJ. European Ethical Charter on the Use of Artificial Intelligence in Judicial Systems and their Environment. Strasbourg, 2018.
6. Harvey D.J. Digital Evidence Admissibility: Some Issues. 2019.
7. Reliability validation enabling framework (RVEF) for digital forensics in criminal investigations. ScienceDirect, 2023.
8. Digital evidence: Unaddressed threats to fairness and the presumption of innocence // Computer Law & Security Review. 2021. Vol. 42. 105575.
