MILLIY IQTISODIYOT RAQOBATBARDOSHLIGINING IQTISODIY TABIATI
Abstract
Milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligi — mamlakatning mavjud iqtisodiy resurslari, institutsional imkoniyatlari, ilmiy-texnologik salohiyati va ishlab chiqarish tizimidan samarali foydalanish orqali uzoq muddatli iqtisodiy o‘sishni ta’minlash hamda xalqaro bozorlarda raqobat ustunliklarini shakllantirish qobiliyatidir.
M. Porterning raqobat ustunliklari nazariyasiga ko‘ra, mamlakatlarning xalqaro bozordagi muvaffaqiyati ishlab chiqarish omillari bilan bir qatorda innovatsiyalar, ichki talab xususiyatlari, tarmoqlararo hamkorlik va korxonalar strategiyasiga ham bog‘liq. Shu nuqtayi nazardan, milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligi ko‘p omilli va dinamik iqtisodiy jarayon hisoblanadi.
Milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligiga ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy omillar quyidagilardan iborat:
Birinchidan, inson kapitali va mehnat unumdorligi. Malakali kadrlar, sifatli ta’lim va kasbiy tayyorgarlik ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi. Inson kapitaliga yo‘naltirilgan investitsiyalar iqtisodiyotning texnologik yangilanishi va yangi ish o‘rinlarining yaratilishiga xizmat qiladi.
Ikkinchidan, innovatsiyalar va raqamli texnologiyalar. Ilmiy tadqiqot natijalarini ishlab chiqarishga joriy etish, raqamlashtirish va zamonaviy boshqaruv usullaridan foydalanish mahsulot tannarxini kamaytirish, sifatini yaxshilash va yangi bozorlarga chiqish imkoniyatini kengaytiradi.
References
1. Porter, M. E. The Competitive Advantage of Nations. New York: Free Press, 1990.
2. Krugman, P. R. Competitiveness: A Dangerous Obsession. Foreign Affairs, 1994, 73(2), 28–44.
3. World Economic Forum. The Global Competitiveness Report 2019. Geneva: WEF, 2019.
4. OECD. OECD Compendium of Productivity Indicators. Paris: OECD Publishing.
